Baza wiedzy

Najnowsze analizy branżowe, porady i informacje, które pomogą Ci lepiej zrozumieć transport i logistykę.

Podmiot o którym tu mowa, posiada klika pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony (tzw. pick up) do których z reguły zaczepiane są przyczepy. W ten sposób tworzony jest zespół pojazdów o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Ważne jest jednak, że dopuszczalna masa całkowita takiej jednostki drogowej po spięciu z przyczepą, nie przekracza 7,5 tony.  Kierowcy dostarczają maszyny i sprzęt do miejsc prowadzenia prac przez klientów, nie wykonując nimi żadnych robót. Rola kierowcy ogranicza się do rozładunku i udzielenia prostego instruktażu w zakresie bezpiecznej obsługi dowiezionego sprzętu. Tym samym głównym obowiązkiem kierowców jest prowadzenie takich właśnie zespołów, czasem jazda samymi samochodami - bez przyczepy. Część zamówień jest bowiem na tyle drobna, iż w ich przypadku dostawa maszyny w miejsce wskazane przez zamawiającego, odbywa się samochodem typu pick up, bez konieczności podłączania przyczepy. Dostarczany sprzęt, jest własnością firmy a prowadzona działalność ma charakter usług wykonywanych wyłącznie na terenie kraju.

‍

Transport, czy potrzeby własne?

Pierwszym, nader ważkim zagadnieniem jest rozstrzygnięcie, czy opisana tu sytuacja objęta jest regulacjami ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, czy też firma wypożyczająca maszyny i sprzęt nie musi przestrzegać postanowień tego aktu prawnego.

Zważywszy na fakt, iż część przejazdów wykonywana jest wyłącznie pojazdami o DMC niższej, niż 3,5 tony i odbywana jest wyłącznie na terenie kraju, można by pomyśleć, że firma nie musi przestrzegać regulacji zapisanych we wskazanej tu ustawie. Jest to wniosek uzasadniony – ale wyłącznie w odniesieniu do przejazdów wykonywanych bez przyczep. Dołączenie drugiego pojazdu i stworzenie w ten sposób zespołu o DMC wyższym niż 3,5 tony, daje firmie możliwość odczuwania ciekawych doznań, związanych z koniecznością spełnienia wymogów określonych w tej ustawie ale i innych warunków opisanych w prawie unijnym i polskim. Zatem wykonując operacje pojazdami z przyczepami, podmiot wypożyczający maszyny staje się pełnoprawnym uczestnikiem polskiego rynku przewozów, które wykonywać można bądź to na podstawie licencji, bądź też zaświadczenia na niezarobkowy przewóz drogowy, zwany też przewozem na potrzeby własne.  

Nasza firma, której perypetie transportowe są tu opisywane, wykonuje przewozy na potrzeby własne. Nie potrzebuje więc licencji dającej możliwość świadczenia usług przewozowych, zwanej obecnie zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Nie wozi bowiem towarów niebędących jej własnością, dysponuje prawem do używania pojazdów silnikowych, których też jest właścicielem a przewożony towar wypożycza klientom. Podkreślić trzeba, że kierowcy zatrudniani są tu wyłącznie w oparciu o stosunek pracy, nikt nie prowadzi zespołów z przyczepami w oparciu o umowy cywilne (np. zlecenie). Zatem podmiot może ograniczyć się do uzyskania zaświadczenia na wykonywanie krajowego, niezarobkowego przewozy drogowego. Nie jest mu potrzebne zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Pamiętać trzeba jednak, że warunek zatrudnienia kierowcy, przy wykonywaniu przewozów niezarobkowych na podstawie umowy o pracę obowiązuje i nic nie wskazuje na to aby planowano jego usunięcie z przepisów ustawy o transporcie drogowym. Tym samym każdy z obecnie zatrudnionych kierowców musi zawrzeć przed rozpoczęciem wykonywania pracy umowę, opisaną w przepisach Kodeksu pracy. Niedochowanie tego warunku skutkować będzie dla firmy karą w wysokości 12 000 zł w przypadku kontroli dokonanej przez którykolwiek z upoważnionych organów.  

‍

Tachografy i karty kierowcy – to będzie przygoda.

Podmiot, o którym tu mowa wyszedł z nieuprawnionego niestety założenia, zgodnie z którym brak zainstalowanych tachografów w pojazdach, jest równoznaczny z brakiem obowiązku rejestracji aktywności kierowców na kartach. To twierdzenie, idzie wskroś obowiązującym przepisom. Tutaj znowu dołączenie do pojazdu przyczepy, skutkuje w sposób oczywisty ogromnymi konsekwencjami. W ruchu krajowym, tachografy są bowiem wymagane w pojazdach o DMC przekraczającym 3,5 tony. Jednak pod pojęciem pojazdu trzeba tu rozumieć także zespół. Tym samym samochód w rodzaju pick up bez przyczepy, nie musi być wyposażony w takie urządzenie, jednak po jej dołączeniu obowiązek ten już powstaje. Kolejną konsekwencją jest wymóg rejestrowania własnej aktywności przez kierowcę i przedstawienia podczas kontroli karty i dokumentów, na podstawie których można ustalić czy odbierane były przewidziane prawem przerwy, odpoczynki a czas jazdy mieścił się w określonych przepisami granicach.  

Oczywiste jest, iż zwolnione z rejestracji i wyposażenia w tachograf są pojazdy i zespoły o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony, pod warunkiem wykonywania nimi przejazdu niehandlowego (prywatnego). Firma zajmująca się wypożyczeniem narzędzi i maszyn działa jednak jako podmiot gospodarczy a jej pracownicy nie jeżdżą prywatnie, dostarczając klientom wypożyczane agregaty, betoniarki, czy odśnieżarki. Te przewozy z pewnością nie są prywatne, bowiem za wypożyczenie płaci się jakieś należności stanowiące przychód owego podmiotu. Zatem o przejazdach prywatnych nie może tu być mowy.  

Pojazdy eksploatowane przez podmiot i kierowcy nimi jeżdżący mieliby szanse nie rejestrować aktywności za pomocą tachografu, jeśli dowożony sprzęt, obsługiwany byłby przez kierowcę a jego dostawa odbywała się w promieniu nie większym niż 100 km od bazy przedsiębiorstwa. Dodać trzeba jeszcze jeden warunek pozwalający na wyzwolenia się z kajdan rejestracji i czasu prowadzenia, przerw i odpoczynków – prowadzenie zespołu nie może być głównym zajęciem kierowcy.  

Tych warunków nie spełniają niestety kierowcy podmiotu, który zgłosił się z rozpatrywanym tu zagadnieniem do firmy Drivia prosząc o opinię. Prowadzenie pojazdów (zespołów) jest głównym zajęciem kierowców, którzy dostarczanym sprzętem i maszynami żadnych prac nie wykonują. Zatem jadąc zespołem złożonym z samochodu typu pick up i przyczepy, muszą rejestrować za pomocą tachografu  własną aktywność a w toku kontroli „wytłumaczyć się” w tym zakresie z 56 dni poprzedzających. Zatem maszyny niewielkie – a wymogi prawne ogromne.

‍

Co z kodem 95 i prawem jazdy?

Trzeba też wskazać na posiadanie uprawnień do prowadzenia takich zespołów. Będzie to prawo jazdy kategorii B+E. Kierowcy nie muszą w tym przypadku przechodzić szkoleń w zakresie kwalifikacji wstępnej czy szkolenia okresowego, zwanych potocznie „kodem 95”. Będą musieli jednak odbyć odpowiednie badania lekarskie, i psychologiczne, pozwalające na prowadzenie takich jednostek drogowych.

‍

Podsumowanie

Autor tego artykułu pisząc go, próbuje walczyć z mitami. Mądrości ludowe mówią bowiem:

skoro w aucie nie ma tachografu, to nie trzeba go zakładać,

jak DMC pojazdu nie przekracza 3,5 tony, to nawet z przyczepą nie podlega regulacjom transportowym,

kierowca pojazdu lekkiego z przyczepą, nie musi mieć badań lekarskich i psychologicznych,

robimy potrzeby własne, więc niepotrzebne nam tachografy.


W zdecydowanej większości przypadków żadne z tych twierdzeń nie jest prawdziwe.

Maciej Wyrzykowski

Ekspert ds. transportu, wykładowca

Regulacje Prawne
11.11.2026
13 min.
Dostawa do klientów maszyn ogrodniczych i sprzętu budowlanego – krótka analiza przypadku
Do firmy Drivia zgłosił się podmiot, zajmujący się wypożyczaniem maszyn budowlanych i sprzętu ogrodniczego z pytaniem o wymogi w zakresie prawa transportowego, towarzyszące tego typu działalności. W kontekście „mitów transportowych” funkcjonujących w naszym kraju, warto prześledzić, co tego typu działalność oznacza dla firmy i jakie przepisy regulujące działalność przewozową, winny być tu przestrzegane.

Nowe wynagrodzenie minimalne i stawka godzinowa od stycznia 2027 roku

Od 1 stycznia 2027 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wyniesie 4 950 zł brutto miesięcznie, czyli o 144 zł więcej niż w 2026 roku. Wzrośnie również minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych – z 31,40 zł do 32,30 zł brutto.

Rodzaj wynagrodzenia 2026 2027
Minimalne wynagrodzenie 4 806 zł 4 950 zł
Minimalna stawka godzinowa 31,40 zł 32,30 zł

Choć wzrost minimalnego wynagrodzenia o 144 zł może wydawać się niewielki, jego konsekwencje dla pracodawców nie ograniczają się wyłącznie do podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego.

W przypadku kierowców, których wynagrodzenie składa się z wielu elementów, zmiana jednej stawki może wpływać na kolejne składniki listy płac. Dlatego przygotowania do nowego roku nie powinny kończyć się na podpisaniu porozumień zmieniających.

Wyższa płaca minimalna – co oznacza dla wynagrodzeń kierowców?

Wynagrodzenie kierowcy to często znacznie więcej niż stawka zasadnicza określona w umowie o pracę. Na ostateczną listę płac wpływają również m.in. wynagrodzenie za dyżury, godziny nadliczbowe, pracę w porze nocnej czy ryczałty wypłacane z tych tytułów.

Wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia pracodawcy powinni zweryfikować nie tylko wysokość wynagrodzenia zasadniczego, ale również sposób naliczania pozostałych składników.

Na szczególną uwagę zasługują ryczałty za godziny nadliczbowe i pracę w porze nocnej. Ich wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy kierowcy w warunkach uzasadniających stosowanie ryczałtu. Początek nowego roku to dobry moment na przeanalizowanie ewidencji czasu pracy z poprzednich miesięcy i ocenę, czy dotychczasowe kwoty nadal są adekwatne.

Warto również pamiętać, że nie wszystkie składniki wynagrodzenia można uwzględnić przy ustalaniu, czy pracownik otrzymuje ustawowe minimum. Dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej podlegają w tym zakresie wyłączeniom.

Przeciętne wynagrodzenie w 2027 roku przekroczy 10 tysięcy złotych

Dla wielu firm transportowych znacznie większym wyzwaniem niż podwyżka płacy minimalnej będzie wzrost prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.

Zgodnie z projektem ustawy budżetowej na 2027 rok jego wysokość ma wynieść 10 033 zł brutto, czyli o 613 zł więcej niż w roku 2026.

Dlaczego ta kwota jest tak istotna dla branży transportowej?

W przypadku kierowców wykonujących przewozy międzynarodowe przeciętne wynagrodzenie ma bezpośredni wpływ na wysokość składek ZUS. Jeżeli miesięczny przychód kierowcy przekracza tę kwotę, to nawet po zastosowaniu tzw. „wirtualnych diet” podstawa naliczania składek nie może być niższa niż przeciętne wynagrodzenie.

Oznacza to, że wraz ze wzrostem przeciętnego wynagrodzenia rosną również minimalne obciążenia składkowe kierowców objętych tymi zasadami. Nawet przy zastosowaniu dostępnych, zgodnych z prawem rozwiązań optymalizacyjnych pracodawca musi więc liczyć się z wyższymi kosztami zatrudnienia.

Warto spojrzeć, jak zmieniał się ten wskaźnik w ostatnich latach:

Rok Prognozowane przeciętne wynagrodzenie
2022 5 922 zł
2025 8 673 zł
2026 9 420 zł
2027
(projekt)
10 033 zł

W ciągu pięciu lat kwota ta wzrośnie więc o ponad 4 100 zł.

‍

To właśnie systematyczny wzrost przeciętnego wynagrodzenia jest jednym z powodów, dla których koszty zatrudnienia kierowców międzynarodowych rosną, nawet jeżeli ich wynagrodzenie netto pozostaje na niezmienionym poziomie.

‍

Wyższy ZUS kierowców – ile więcej zapłacą firmy transportowe?

Przy założeniu podstawy wymiaru składek w wysokości prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, wzrost z 9 420 zł do 10 033 zł oznacza wyższe obciążenia składkowe.

Według kalkulacji uwzględniającej składki społeczne, zdrowotną oraz FP i FGŚP łączna kwota składek finansowanych przez pracownika i pracodawcę może wzrosnąć z około 3 952 zł do około 4 209 zł miesięcznie.

To różnica wynosząca około 257 zł na jednego kierowcę.

Poniższe zestawienie przedstawia szczegółowe porównanie składek ZUS w 2026 i 2027 roku.

Rodzaj składki 2026 2027 Wzrost
Emerytalna (19,52%) 1 838,78 zł 1 958,44 zł +119,66 zł
Rentowa (8%) 753,60 zł 802,65 zł +49,05 zł
Chorobowa (2,45%) 230,79 zł 245,81 zł +15,02 zł
Wypadkowa (1,67%) 157,31 zł 167,55 zł +10,24 zł
Fundusz Pracy (2,45%) 230,79 zł 245,81 zł +15,02 zł
FGŚP (0,1%) 9,42 zł 10,03 zł +0,61 zł
Zdrowotna (9%) 731,57 zł 779,17 zł +47,60 zł
Łącznie 3 952,26 zł 4 209,46 zł +257,20 zł

Choć wzrost o 257,20 zł miesięcznie może wydawać się niewielki, przy większej flocie skala dodatkowych obciążeń staje się znacznie bardziej odczuwalna.

Ile wyniesie wzrost obciążeń składkowych w zależności od liczby zatrudnionych kierowców?

Liczba kierowców Miesięcznie Rocznie
10 2 572 zł 30 864 zł
25 6 430 zł 77 160 zł
50 12 860 zł 154 320 zł
100 25 720 zł 308 640 zł

To wyliczenia dotyczące łącznych obciążeń składkowych, a nie wyłącznie składek finansowanych przez pracodawcę. Przy wynagrodzeniach ustalanych w kwotach netto wzrost obciążeń może jednak bezpośrednio przełożyć się na koszty przedsiębiorstwa.

Warto bowiem pamiętać, że w wielu firmach transportowych wynagrodzenia kierowców nadal ustalane są w oparciu o określoną kwotę netto lub tzw. dniówkę. W takim modelu wzrost składek ZUS często nie wpływa na wysokość wypłaty otrzymywanej przez kierowcę, lecz zwiększa koszt ponoszony przez pracodawcę.

Kierowca otrzymuje tyle samo, ale firma płaci coraz więcej.

Właśnie dlatego analiza wynagrodzeń powinna obejmować nie tylko kwotę wypłacaną pracownikowi, ale cały koszt jego zatrudnienia.

Efekt domina – podwyżki mogą wpłynąć również na wynagrodzenia urlopowe

Nowe stawki to nie tylko wyższe składki ZUS czy konieczność aktualizacji umów.

Zmiany w strukturze wynagrodzenia mogą mieć również wpływ na wysokość innych świadczeń pracowniczych, w szczególności wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.  W przypadku kierowców, których wynagrodzenie zawiera liczne składniki zmienne, prawidłowe ustalenie podstawy urlopowej wymaga szczególnej uwagi. Wzrost wynagrodzenia zasadniczego, zmiana wysokości ryczałtów czy zwiększenie wartości składników zmiennych może w kolejnych miesiącach przełożyć się na wysokość świadczeń urlopowych. Dla przedsiębiorcy oznacza to konieczność uwzględnienia w budżecie nie tylko bieżących wypłat, ale również przyszłych zobowiązań wobec pracowników.

Podwyżka jednego składnika wynagrodzenia może uruchomić efekt domina, którego skutki finansowe firma odczuje dopiero po kilku miesiącach.

Dlatego planowanie kosztów zatrudnienia na 2027 rok powinno uwzględniać także prognozowane wydatki na urlopy i ewentualne ekwiwalenty urlopowe.

Nowy rok to dobry moment na weryfikację polityki wynagrodzeń

Wzrost ustawowych stawek nie oznacza, że przedsiębiorca nie ma wpływu na ostateczny koszt zatrudnienia kierowcy.

Wręcz przeciwnie – przy rosnących obciążeniach szczególnego znaczenia nabiera prawidłowo zaprojektowana polityka wynagrodzeń.

Warto zweryfikować, czy firma właściwie wykorzystuje rozwiązania przewidziane przepisami, w tym zasady ustalania podstawy wymiaru składek kierowców międzynarodowych, tzw. wirtualne diety, odpowiednie zwolnienia podatkowe oraz należne świadczenia i ekwiwalenty, o ile spełnione są warunki ich stosowania. Nie bez znaczenia pozostaje również prawidłowe rozliczanie czasu pracy. Błędne ustawienia programu, nieadekwatne ryczałty czy nieprawidłowo naliczane dyżury mogą prowadzić zarówno do zaniżania należności pracowniczych, jak i do nieuzasadnionego zwiększania kosztów.

Optymalizacja wynagrodzeń nie polega na szukaniu sposobów na obejście przepisów, lecz na takim wykorzystaniu dostępnych rozwiązań, aby firma nie ponosiła kosztów wyższych, niż rzeczywiście musi.

Jak przygotować firmę transportową do zmian od stycznia 2027 roku?

Przed rozpoczęciem nowego roku warto przeprowadzić kompleksowy przegląd najważniejszych obszarów kadrowo-płacowych. Obejmuje on nie tylko aktualizację umów o pracę i składników wynagrodzenia, ale również weryfikację ustawień programów rozliczeniowych i płacowych oraz ponowne przeliczenie rzeczywistych kosztów zatrudnienia kierowców.

Uwaga! Wyższe składki ZUS mogą pojawić się szybciej, niż zakładasz.

Pracodawcy wypłacający wynagrodzenia z przesunięciem na kolejny miesiąc powinni zachować szczególną czujność. Nowa kwota przeciętnego wynagrodzenia, stanowiąca punkt odniesienia przy ustalaniu podstawy składek ZUS kierowców międzynarodowych, będzie miała zastosowanie już do wynagrodzeń za grudzień 2026 roku wypłaconych w styczniu 2027 roku. Decydujący jest bowiem miesiąc uzyskania przychodu, a nie okres, za który wynagrodzenie przysługuje.

Oznacza to, że pierwsze wyższe obciążenia składkowe mogą dotyczyć jeszcze rozliczeń grudniowych. Firmy, które nie uwzględnią tego w swoich kalkulacjach, mogą zostać zaskoczone wzrostem kosztów już przy pierwszej wypłacie w nowym roku.

Rok 2027 – wyższe koszty nie muszą oznaczać niepotrzebnych wydatków

Wzrost minimalnego i przeciętnego wynagrodzenia to kolejny element presji kosztowej, z którą mierzą się firmy transportowe.

Choć przedsiębiorcy nie mają wpływu na wysokość ustawowych stawek, mogą mieć realny wpływ na sposób organizacji i rozliczania wynagrodzeń w swoich firmach.  Kluczowe jest spojrzenie na cały proces – od ewidencji czasu pracy kierowcy, przez prawidłowe naliczenie poszczególnych składników wynagrodzenia, aż po ostateczny koszt pracodawcy.  W DRIVIA pomagamy firmom transportowym nie tylko prawidłowo rozliczać wynagrodzenia kierowców, ale również identyfikować obszary, w których możliwe jest ograniczenie kosztów zatrudnienia zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Nie czekaj, aż pierwsze listy płac za 2027 rok pokażą, ile naprawdę kosztują Cię nowe stawki. Sprawdź już teraz, czy polityka wynagrodzeń w Twojej firmie jest przygotowana na nadchodzące zmiany.

Skontaktuj się z DRIVIA i sprawdź, gdzie możesz odzyskać kontrolę nad kosztami zatrudnienia kierowców.

‍

‍

Paulina Bis

Wspólnik / Ekspert ds. kadr i płac w transporcie

Kadry i płace
28.10.2026
13 min.
ZUS rośnie, koszty zatrudnienia kierowców również. Co zmieni się w wynagrodzeniach od 2027 roku?
Nowy rok oznacza kolejne podwyżki kosztów zatrudnienia kierowców. Od 1 stycznia 2027 roku wzrośnie minimalne wynagrodzenie za pracę, minimalna stawka godzinowa, a także prognozowane przeciętne wynagrodzenie, które ma istotny wpływ na wysokość składek ZUS kierowców międzynarodowych. Dla firm transportowych to nie tylko konieczność aktualizacji dokumentacji i systemów płacowych, ale przede wszystkim moment, w którym warto ponownie przyjrzeć się całej strukturze wynagrodzeń.

Podczas audytu okazało się jednak, że ustawienia i przyjęte zasady rozliczania wymagały uporządkowania. Szczególne znaczenie miały granice niedziel i świąt oraz sposób kwalifikowania postojów i naliczania dyżurów. Do tego dochodziły brakujące znaczniki krajów w danych z kart. W raportach pojawiały się duże różnice w czasie pracy i dyżurach, które mają znaczenie przy ustalaniu należności kierowców.

Przedstawione dane pochodzą z rzeczywistego audytu rozliczeń za lipiec 2026 r. Dane firmy i kierowców zostały zanonimizowane. Przykłady pokazują wybrane ustalenia dotyczące tego klienta.

‍

Przeczytaj także: Case study: Tachograf w busie to dopiero początek. Jak zmieniło się rozliczanie wynagrodzeń kierowców po lipcu 2026? | Kadry i płace

‍

Audyt zaczęliśmy od porównania rozliczeń

Klient korzystał z jednego z popularnych na rynku programów do rozliczania czasu pracy kierowców. W DRIVIA przeanalizowaliśmy przekazane dane z kart w programie TSR i porównaliśmy wyniki z dotychczasowymi raportami klienta za lipiec 2026 r.

Sprawdziliśmy również zapisy regulaminu oraz sposób naliczania poszczególnych składników wynagrodzenia. Chcieliśmy ustalić, z czego wynikają rozbieżności i które elementy wymagają poprawy.

Sama różnica między raportami dwóch programów nie przesądza jeszcze o błędzie. Trzeba wrócić do danych, dokumentów i ustawień. W tym przypadku takie porównanie pokazało kilka konkretnych problemów.

‍

Poniedziałkowy poranek był rozliczany jak niedziela

Jednym z najważniejszych ustaleń audytu był sposób wyznaczania niedziel i świąt. W dokumentacji firmy oraz w programie przyjęto przedział od 6:00 danego dnia do 6:00 następnego dnia. W efekcie praca wykonywana w poniedziałek przed godziną 6:00 była zaliczana do pracy w niedzielę.

Przykładowo, rozpoczęcie pracy w poniedziałek o 3:00 oznaczało, że godziny pracy od 3:00 do 6:00 przypadały jeszcze na niedzielę w rozumieniu zasad rozliczenia. Powstawał więc obowiązek jej rekompensaty, choć według kalendarza kierowca pracował już w poniedziałek. Analogiczny mechanizm dotyczył pracy przed 6:00 w dniu następującym po święcie.

Poniedziałek przed 6:00 może należeć do niedzieli

Porównanie granic niedzieli. Wariant 0:00–0:00 wymaga zgodnego ustalenia w dokumentacji.


‍

Za pracę w niedzielę należy zapewnić dzień wolny w ciągu 6 dni kalendarzowych przed nią lub po niej, a jeżeli nie jest to możliwe - do końca okresu rozliczeniowego. Za pracę w święto, dzień wolny przysługuje w okresie rozliczeniowym. Brak możliwości udzielenia dnia wolnego w wymaganym terminie oznacza obowiązek wypłaty dodatku 100% za każdą godzinę takiej pracy (art. 151¹¹ Kodeksu pracy).

Przepisy pozwalają pracodawcy ustalić inne granice niedzieli i święta, np. od 0:00 do 0:00 (art. 151⁹ § 2 Kodeksu pracy). Przy takim wariancie praca w poniedziałek od 0:00 do 6:00 nie należy już do niedzieli. W audycie porównaliśmy rozliczenie z takim ustawieniem.

Przedział 6:00-6:00 sam w sobie nie był błędem prawnym. Problemem było niedopasowanie przyjętych granic do organizacji pracy kierowców i wynikające z tego obowiązki rekompensaty. Wprowadzenie wariantu 0:00-0:00 wymaga odpowiedniej zmiany dokumentacji firmy oraz zgodnej konfiguracji programu. Co ważne, nie usuwa to również wstecz należności powstałych według dotychczasowych zasad.

‍

Zasady były w regulaminie, ale nie w rozliczeniu

Kolejna z rozbieżności dotyczyła dyżuru 50%. W regulaminie klienta uwzględniono nieusprawiedliwione postoje, oznaczane w programie jako NPO. Nie znajdowało to jednak odzwierciedlenia w sposobie wyliczania ewidencji.

W porównywanych raportach, przy odmiennym sposobie kwalifikowania postojów i z uwzględnieniem NPO w analizie audytowej, wykazano znacznie różniące się wartości dyżuru 50%.

Dyżur 50% – różnice w raportach za lipiec 2026

Rozliczenie klienta Analiza DRIVIA z uwzględnieniem NPO
Kierowca A
64:02
9:16
Kierowca B
72:54
7:46
Kierowca C
51:35
11:03
0 20 40 60 80

Godziny dyżuru 50%

Etykiety słupków pokazują godziny i minuty (hh:mm). Dane z audytu, bez danych osobowych.

Porównanie trzech kierowców na podstawie raportu audytowego. Wszystkie wartości pokazano w godzinach i minutach.

‍

U kierowcy B różnica między raportami wyniosła aż 65 godz. 08 min w jednym miesiącu. Taka rozbieżność wymaga wyjaśnienia przed naliczeniem należności za dyżur i oceną, czy ustalony ryczałt jest wystarczający.

NPO nie jest dowolną etykietą służącą do obniżenia dyżuru. Art. 7 pkt 2 ustawy o czasie pracy kierowców wyłącza z czasu pracy nieusprawiedliwione postoje w czasie prowadzenia pojazdu. Kwalifikację trzeba jednak ustalić na podstawie przyczyny postoju i rzeczywistych obowiązków kierowcy. Oczekiwania związanego z przewozem, ustawowej przerwy lub odpoczynku nie można automatycznie zakwalifikować jako NPO.

Przykładowo: oczekiwanie na załadunek, podczas którego kierowca musi pozostać na stanowisku i nie zna z góry długości tego okresu, zalicza się do czasu pracy na zasadach art. 6 ust. 2 ustawy. Inaczej ocenia się postój w trakcie trasy wyłącznie na załatwienie spraw prywatnych, niezwiązany z przewozem i niebędący wymaganą przerwą lub odpoczynkiem. W tym drugim przypadku możliwość zakwalifikowania postoju jako NPO wymaga ustalenia jego okoliczności.

Zasady dyżuru i jego wynagradzania wynikają z art. 9, a kwalifikowania przerw w prowadzeniu pojazdu i odpoczynków - z art. 27 ustawy. Regulamin i ustawienia programu muszą być z nimi zgodne. Sama zmiana oznaczenia postoju w programie nie zmienia tego, co kierowca faktycznie robił.

‍

Znacznik kraju wpływał na interpretację zapisów

Kolejnym problemem była włączona opcja traktowania znacznika kraju jako minuty innej pracy. Jej zastosowanie wpływało na sumę wykazywanej pracy, a także na wyznaczanie początku i końca doby kierowcy.

W rozliczeniu klienta dla jednego z kierowców wykazano 38 godz. 51 min innej pracy, a w analizie audytowej, wykonanej bez tej opcji - 29 godz. 17 min. U kolejnego było to odpowiednio 41 godz. 14 min oraz 29 godz. 38 min. Są to wyniki porównania raportów, a nie pomiar wpływu wyłącznie jednego ustawienia.

Mechanizm może wykraczać poza samo dodanie minuty. Jeżeli program wprowadza zapis pracy w miejscu wpisu kraju, może inaczej wyznaczyć początek doby lub podzielić odcinek traktowany wcześniej jako odpoczynek. To z kolei może zmienić przypisanie godzin do doby, wyliczenie nadgodzin i dyżurów oraz wskazania dotyczące odpoczynku. Dlatego takie wyniki trzeba sprawdzić na konkretnych zapisach. Sam znacznik kraju nie przesądza, że kierowca faktycznie wykonywał w tym czasie pracę.

‍

Program wymaga także danych spoza karty kierowcy

Audyt wykazał również naliczanie dodatków związanych z nachodzeniem się dób pracowniczych. Ten element wymagał sprawdzenia w powiązaniu z przyjętą organizacją czasu pracy oraz dokumentacją firmy.

Zauważyliśmy też brak uwzględnienia powrotu jednego z kierowców z Niemiec samochodem osobowym. Ewidencja klienta kończyła się na wyjęciu karty z tachografu. Po otrzymaniu informacji o powrocie uwzględniliśmy w analizie 6 godzin dyspozycji.

Audyt obejmował zarówno weryfikację naliczonych pozycji, jak i uzupełnienie brakujących aktywności. Celem było ustalenie rzeczywistych należności kierowcy na podstawie pełnych danych.

‍

Brakujące kraje mogły wpływać na ulgi i płacę zagraniczną

Podczas analizy zauważyliśmy również brak znaczników krajów rozpoczęcia i zakończenia pracy. Część starszych wpisów, potrzebnych do odtworzenia początku analizowanego okresu, nie była widoczna w pobranych danych. W lipcu u jednego z kierowców odnotowano 16 przypadków brakujących oznaczeń, u kolejnego 9, a u dwóch następnych po 7.

Jako możliwą przyczynę wskazaliśmy zbyt rzadkie pobieranie danych. Karta kierowcy ma ograniczoną pojemność dla poszczególnych rodzajów wpisów. Gdy pamięć przeznaczona na te informacje się zapełnia, starsze wpisy mogą zostać zastąpione nowymi. Zachowane aktywności nie oznaczają więc, że dostępne są wszystkie starsze znaczniki krajów. Należało sprawdzić również poprawność obsługi tachografu i ewentualne problemy techniczne z zapisem.

Brak znaczników krajów może zmienić rozliczenie

Zbyt rzadkie pobieranie danych

Ryzyko zastąpienia starszych wpisów przez nowe

Brak starszych znaczników krajów

Trudniejsze odtworzenie pobytu i przekroczeń granic

Niepełne ustalenie krajów i odcinków

Ryzyko błędnego naliczenia ulg ZUS/PIT i płacy zagranicznej

Schemat ryzyka wskazanego w audycie. Brak znacznika nie oznacza, że kierowca był w Polsce.


Niepełne informacje o krajach wymagają uzupełnienia przed rozliczeniem pobytu za granicą.

Braki te mają znaczenie dla rozliczenia pobytu za granicą i operacji transportowych. Jeżeli nie zostaną wyjaśnione, mogą prowadzić do nieuwzględnienia właściwego kraju lub czasu pobytu przy naliczaniu ulg ZUS i PIT oraz wynagrodzenia zagranicznego. Do prawidłowej kwalifikacji przewozów potrzebne są również dane o załadunkach i rozładunkach. Sam znacznik kraju nie rozstrzyga, czy kierowca wykonywał kabotaż, przewóz między państwami czy tranzyt.

Zaleciliśmy pobieranie danych z kart co najmniej dwa razy w miesiącu oraz sprawdzenie, czy problem ustąpił. W razie braków dane trzeba uzupełnić i zweryfikować na podstawie dostępnych zapisów z tachografu, dokumentów przewozowych i informacji o trasie. Brak znacznika kraju nie może być automatycznie uznany za pobyt kierowcy w Polsce.

‍

Co klient otrzymał po audycie

Przygotowaliśmy porównanie rozliczeń, wskazaliśmy źródła różnic i przekazaliśmy zalecenia dotyczące konfiguracji programu, dokumentacji oraz sposobu analizy danych. Obejmowały one także granice niedziel i świąt oraz częstsze pobieranie danych z kart kierowców.

W audycie wskazaliśmy również możliwość zmiany organizacji czasu pracy. Firma stosowała trzymiesięczny okres rozliczeniowy, a my rekomendowaliśmy rozważenie okresu miesięcznego. To propozycja wymagająca dostosowania dokumentacji, a nie ustawienie, które można po prostu przełączyć w programie.

Klient otrzymał konkretne przykłady pokazujące, które elementy wpływały na naliczane należności i co należy uporządkować. To pozwala oceniać rozliczenie na podstawie danych, zamiast przyjmować każdą kwotę wygenerowaną przez program za prawidłową.

Przeczytaj także: Optymalizacja wynagrodzeń kierowców – czy w 2026 roku da się jeszcze zaoszczędzić? | Kadry i płace

‍

Masz program do rozliczeń kierowców? Sprawdź jego ustawienia

Ten przypadek pokazuje, że zakup programu i przyjęcie rekomendowanych ustawień nie wystarczą. Konfiguracja musi odpowiadać dokumentacji firmy, organizacji pracy i zasadom naliczania wynagrodzeń. Równie ważna jest wiedza osoby, która analizuje dane i przygotowuje rozliczenie.

Jeżeli w Twojej firmie pojawiają się wysokie dopłaty, duże wartości dyżurów albo różnice między raportami, warto sprawdzić, skąd się biorą.

W DRIVIA podczas audytu porównujemy dane z kart kierowców, ewidencję, dokumentację i naliczone składniki wynagrodzenia. Wskazujemy błędy oraz możliwości poprawy rozliczeń, z uwzględnieniem należności, które rzeczywiście przysługują kierowcom.

Skontaktuj się z nami i sprawdź, czy ustawienia Twojego programu odpowiadają zasadom obowiązującym w Twojej firmie.

‍

Izabela Nowakowska

Kierownik Działu Rozliczeń

Rozliczenie czasu pracy
19.10.2026
13 min.
Case study: Błędne ustawienia programu a wynagrodzenia kierowców. Co pokazał audyt?
Firma transportowa miała program do rozliczania czasu pracy kierowców, pobierała dane z kart i przygotowywała ewidencję. Na tej podstawie naliczano wynagrodzenia. Wydawałoby się, że wszystkie elementy potrzebne do prawidłowego rozliczenia były na miejscu.
Brak wpisów do wyświetlenia.
Resetuj filtry
Wyszukaj lub filtruj
Thank you! Your submission has been received!
Oops! Something went wrong while submitting the form.

Ile urlopu należy się kierowcy

Kierowcy na pełnym etacie przysługuje rocznie 20 dni urlopu przy stażu urlopowym krótszym niż 10 lat albo 26 dni przy stażu wynoszącym co najmniej 10 lat. Przy niepełnym etacie wymiar jest odpowiednio pomniejszany. Znaczenie ma również to, czy kierowca jest zatrudniony przez cały rok.

Staż urlopowy to nie tylko lata przepracowane w Twojej firmie. Wlicza się do niego także poprzednie zatrudnienie oraz naukę, zgodnie z zasadami Kodeksu pracy. W 2026 roku warto przeliczyć staż urlopowy ponownie. Od 1 maja bowiem u pracodawców spoza sektora finansów publicznych uwzględnia się również określone okresy działalności gospodarczej i pracy na zleceniu. Kierowca musi je odpowiednio udokumentować — dla okresów potwierdzanych przez ZUS potrzebne jest zaświadczenie z eZUS. Doliczenie stażu może oznaczać przejście z 20 na 26 dni i konieczność przyznania dodatkowego urlopu. Dlatego przed rozliczeniem zaległości warto ponownie sprawdzić cały staż kierowcy, a nie opierać się wyłącznie na danych zapisanych wcześniej w systemie kadrowym.

‍

Co oznacza termin 30 września

Do 30 września 2026 roku pracodawca powinien udzielić urlopu, którego kierowca nie wykorzystał w 2025 roku. W praktyce przyjmuje się, że urlop musi rozpocząć się najpóźniej 30 września, ale może zakończyć się już w październiku. Samo zaakceptowanie wniosku na późniejszy termin nie wystarczy.

Jeżeli kierowca nie wykorzysta zaległości w terminie, urlop nie znika z salda 1 października. Obowiązek jego udzielenia pozostaje. Podobnie zresztą sprawa ma się z urlopami z poprzednich lat. Roszczenia z tytułu zaległego urlopu przedawniają się bowiem dopiero po trzech latach.  

Dla przykładu: jeżeli kierowca nie wykorzystał urlopu w 2022 roku to pracodawca powinien mu go udzielić do 30 września 2023 roku jednak roszczenia z tego tytułu przedawniają się dopiero z końcem września 2026 roku. Nie usuwaj jednak tych dni automatycznie. Najpierw sprawdź, czy termin nie został przesunięty, np. przez urlop wychowawczy, albo czy jego bieg nie został przerwany, np. przez dochodzenie urlopu przed sądem.  

‍

Jak ustalić urlop i czy można skierować na niego kierowcę

Zacznij od prostej informacji: ile zaległego urlopu zostało i do kiedy powinien zostać wykorzystany. Poproś kierowcę o wskazanie preferowanego terminu odbioru czasu wolnego, sprawdź możliwość zorganizowania zastępstwa i zachowaj potwierdzenie ustaleń. Dzięki temu możesz później wykazać, że realnie próbowałeś/aś zaplanować wypoczynek przed 30 września.

Kierowca powinien zawnioskować o urlop zgodnie z zasadami przyjętymi w firmie, wskazując termin i liczbę dni. Może to zrobić na papierze, mailowo lub w systemie kadrowym, jeśli taki sposób obowiązuje u pracodawcy. Wniosek warto złożyć z wyprzedzeniem, aby można było zaplanować trasy i zastępstwo. Samo złożenie wniosku nie oznacza jeszcze, że urlop został udzielony — kierowca powinien mieć potwierdzenie jego akceptacji przez pracodawcę lub osobę upoważnioną.

A co z niepodpisanym wnioskiem? Jeśli korzystasz z papierowych formularzy, zadbaj o podpis kierowcy i potwierdzenie akceptacji. Niepodpisany druk sam w sobie nie potwierdza ani tego, że kierowca zawnioskował o urlop, ani tego, że pracodawca go udzielił. Nie oznacza to jednak, że brak odręcznego podpisu zawsze unieważnia ustalenia — wniosek i zgoda mogą być potwierdzone również mailowo lub w systemie. Kluczowe jest, aby można było ustalić, kto wnioskował, kto zatwierdził urlop i na jaki termin.

Co zrobić, gdy kierowca nie chce iść na urlop? Zasady zależą od sytuacji.

Sytuacja Co może zrobić pracodawca
Sytuacja Kierowca na wypowiedzeniu Co może zrobić pracodawca Udzielić bez zgody kierowcy zarówno urlopu zaległego, jak i bieżącego.
Sytuacja Urlop zaległy poza wypowiedzeniem Co może zrobić pracodawca Stanowiska są rozbieżne. Orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza udzielenie go bez zgody, ale Departament Prawny GIP prezentuje odmienne stanowisko. Najbezpieczniej najpierw uzgodnić termin i zachować potwierdzenie.
Sytuacja Urlop bieżący poza wypowiedzeniem Co może zrobić pracodawca Powinien udzielić urlopu zgodnie z planem urlopów albo w terminie uzgodnionym z pracownikiem.

‍

Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu. Dopóki trwa zatrudnienie, zaległości nie można też po prostu zamienić na pieniądze. Ekwiwalent przysługuje dopiero po rozwiązaniu albo wygaśnięciu umowy, jeżeli urlop nie został wykorzystany.

‍

Jak wykazać urlop w ewidencji

Urlop wpisujesz w ewidencji czasu pracy jako nieobecność urlopową, na dni, które zgodnie z rozkładem były dla kierowcy dniami pracy. Nie oznaczaj w ten sposób dni wolnych ani samych odpoczynków tygodniowych.

Sam brak jazdy lub wyjęta karta nie oznaczają, że kierowca był na urlopie. Przerwa między trasami może obejmować odpoczynek, dni wolne, urlop albo inną nieobecność. Każdą z tych sytuacji trzeba odpowiednio rozpoznać i wykazać w ewidencji. Dlatego do rozliczenia potrzebne są nie tylko dane z tachografu, ale również informacja o udzielonym urlopie i jego terminie. Przekaż ją osobie rozliczającej czas pracy przed zamknięciem ewidencji i naliczeniem wynagrodzenia. Nie zakładaj, że na podstawie samego odczytu karty będzie wiedziała, z czego wynikała przerwa.

Przy rozliczeniu sprawdź, czy termin urlopu zgadza się z dokumentacją, ewidencją i listą płac. Jeżeli w dniach zgłoszonych jako urlop pojawiają się zapisy jazdy lub innej pracy, trzeba wyjaśnić tę rozbieżność przed zakończeniem rozliczenia.

Osobną kwestią jest tachograf. Po powrocie kierowca powinien uzupełnić brakujące zapisy aktywności wpisem manualnym. Zapis odpoczynku w tachografie nie zastępuje informacji o urlopie w dokumentacji pracowniczej. Papierowa „urlopówka” również nie jest automatycznym zamiennikiem wymaganego wpisu.

‍

Jak zapłacić za urlop

Za czas urlopu kierowca powinien otrzymać takie wynagrodzenie, jakie dostałby, gdyby pracował. Dlatego nie zawsze wystarczy wypłacić samą podstawę.

Stałe składniki miesięczne uwzględnia się w wysokości należnej w miesiącu urlopu. Zmienne składniki przysługujące za okresy nie dłuższe niż miesiąc oblicza się zasadniczo z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc wystąpienia urlopu. Przy dużych wahaniach można przyjąć okres do 12 miesięcy.  
W podstawie trzeba uwzględnić składniki należne zgodnie z zasadami wynagradzania, w tym odpowiednio wynagrodzenie i dodatki za nadgodziny, dodatki nocne, dyżury oraz premie regulaminowe. Nie wchodzą do niej między innymi zwrot kosztów podróży, świadczenia z ZFŚS ani wypłaty wyłączone przez rozporządzenie urlopowe. Sama nazwa „premia uznaniowa” nie przesądza o jej pominięciu - liczą się faktyczne zasady wypłaty. Wirtualnej diety nie dolicza się jako odrębnego składnika wynagrodzenia.  

Przykład: 9 600 zł składników zmiennych uwzględnianych w podstawie, podzielone przez 480 przepracowanych godzin, daje 20 zł za godzinę. Przy 24 godzinach urlopu część zmienna wyniesie 480 zł. Do tego dochodzą należne składniki stałe.

Więcej o wynagrodzeniach kierowców w 2026 roku przeczytasz w jednym z naszych poprzednich wpisów: Optymalizacja wynagrodzeń kierowców

‍

Kto kontroluje urlopy i jakie mogą być konsekwencje

Urlopy pracownicze kontroluje Państwowa Inspekcja Pracy. Inspektor może sprawdzić saldo, dokumenty potwierdzające staż, terminy udzielenia urlopu, ewidencję czasu pracy i naliczone wynagrodzenie.

Za nieudzielenie należnego urlopu albo bezpodstawne obniżenie jego wymiaru grozi grzywna od 2 000 do 60 000 zł. Takie widełki obowiązują od 8 lipca 2026 roku. Nie oznacza to automatycznej kary za każdą zaległość — znaczenie mają okoliczności, np. choroba uniemożliwiająca wykorzystanie urlopu.  

Kierowca może również zgłosić sprawę do PIP lub dochodzić swoich praw przed sądem pracy: udzielenia urlopu, dopłaty zaniżonego wynagrodzenia czy należnego ekwiwalentu po zakończeniu zatrudnienia.

Z kolei ITD sprawdza zapisy aktywności kierowcy, a nie samo prawo do urlopu. Dlatego poprawna dokumentacja kadrowa nie zastąpi prawidłowych zapisów w tachografie.

‍

Najczęstsze błędy przy urlopach kierowców

Błąd Jak to zrobić prawidłowo
Błąd Urlop wpisany na dzień wolny Jak to zrobić prawidłowo Wykazuj urlop wyłącznie na dni pracy wynikające z rozkładu.
Błąd Odpoczynek tygodniowy odjęty z puli urlopu Jak to zrobić prawidłowo Rozliczaj odpoczynki i urlop oddzielnie.
Błąd Staż nieprzeliczony po zmianach Jak to zrobić prawidłowo Sprawdź dokumenty i aktualny wymiar urlopu.
Błąd Wypłata wyłącznie podstawy Jak to zrobić prawidłowo Zweryfikuj należne składniki stałe i zmienne.
Błąd Brak zapisu aktywności po urlopie Jak to zrobić prawidłowo Uzupełnij brakujące zapisy zgodnie z zasadami obsługi tachografu.

‍

Nie masz pewności, czy urlopy kierowców są dobrze rozliczone? Skontaktuj się z DRIVIA. Sprawdzimy dokumentację, ewidencję czasu pracy i wynagrodzenie urlopowe oraz wskażemy, co wymaga poprawy.

‍

Izabela Nowakowska

Kierownik Działu Rozliczeń

Czas pracy kierowców
23.9.2026
2 min
Zaległy urlop kierowcy przed 30 września
Kierowca ma jeszcze zaległy urlop z ubiegłego roku? Wrzesień to ostatni moment, żeby ustalić termin jego wykorzystania. Warto przy okazji sprawdzić, czy liczba dni się zgadza, dokumentacja jest kompletna, a wynagrodzenie urlopowe zostało dobrze policzone. Od czego zacząć? Poniżej najważniejsze zasady dla przewoźników zatrudniających kierowców na umowę o pracę.

Dlaczego niższy VAT na paliwo nie oznacza oszczędności dla przewoźników?

17 sierpnia 2026 r. na polskich stacjach paliw zagościła druga odsłona rządowego programu CPN, to znaczy „Ceny Paliwa Niżej”. Jego naczelnym założeniem jest ochrona portfeli Polaków poprzez obniżenie stawki podatku od towarów i usług (z ang. VAT) oraz wprowadzenie maksymalnej ceny detalicznej benzyny i oleju napędowego. Skutkiem jego wdrożenia już pierwszego dnia odnotowano średni spadek cen benzyny o 85 groszy a oleju napędowego o 70 groszy na litrze. Dzięki temu, przykładowo tankując samochód osobowy z 50-litrowym zbiornikiem paliwa, przy kasie można zapłacić ok. 40 złotych mniej.  

W stosunku do pierwszej wersji programu, która funkcjonowała od marca do czerwca, nie zdecydowano się jednak na obniżkę akcyzy, dlatego też skala obniżki jest mniejsza, a sam pakiet wprowadzono na dwa tygodnie i wraz z końcem wakacji ma wrócić standardowa stawka VAT i zniknąć cena maksymalna.  

‍

Niższy VAT nie oznacza oszczędności dla przedsiębiorcy

O ile dla osób nieprowadzących działalności gospodarczej program CPN oznacza faktycznie mniejsze wydatki na paliwo, o tyle dla przedsiębiorców sprawa może wyglądać z goła inaczej. W szczególności, gdy pod uwagę weźmiemy firmy transportowe, których flota wykorzystywana jest w stu procentach do celów prowadzonej działalności przewozowej. W ich przypadku obniżenie stawki VAT z 23% do 8% nie wpłynie w żaden sposób na koszty działalności.  

Wynika to wprost z charakterystyki podatku od towarów i usług. Jego koszt z ekonomicznego punktu widzenia ponosi konsument końcowy. Przedsiębiorca może natomiast skorzystać z odliczenia, czyli pomniejszenia VATu, który sam musiałby zapłacić do urzędu skarbowego z tytułu własnego biznesu, o wartość podatku naliczonego podczas zakupów poniesionych na rzecz prowadzonej działalności. Na koniec dnia konta przewoźników obciążane są najczęściej ceną netto zatankowanego paliwa, zaś VAT zostaje potrącony, nie rzutując bezpośrednio na wynik finansowy firmy. Faktyczne nakłady poniesione z tego tytułu pozostają niezmienione.  

Na tej podstawie, w przeciwieństwie do poprzedniczki, ta edycja nie przyniesie realnych oszczędności dla przewoźników i nie wpłynie realnie na koszty transportu. Pierwsza odsłona CPN, która dodatkowo obniżała akcyzę na paliwa, faktycznie wpływała na cenę netto, na co jednak nie można liczyć w tym przypadku. Na domiar złego w okresie od ogłoszenia do ponownego uruchomienia programu wzrosła cena baryłki, co – mimo obniżki na pylonach – wywołało delikatny wzrost cen bazowych.  

‍

Płynność finansowa zamiast oszczędności — na czym polega efekt CPN dla przewoźnika

Wprawdzie program CPN nie wygeneruje oszczędności dla firm transportowych sensu stricto, jego wprowadzenie pozwala udrożnić przepływy pieniężne w przedsiębiorstwie. Wspomniany wcześniej mechanizm odliczania VATu zmusza przewoźników do zamrożenia środków na czas od zakupu paliwa do czas opłaty należnego podatku wynikającego z prowadzonej działalności. 8-procentowa stawka udrożni zatem nieco cash flow, a niewstrzymane na pewien okres fundusze, mogą być bieżąco inwestowane przez przedsiębiorcę. Finalnie koszty pozostaną na tym samym lub zbliżonym poziomie, jednak doraźnie pakiet rządowy może w niektórych przypadkach wpłynąć na obrót.  

Brak pozytywnego odbioru działań rządu ze strony branży transportowej, biorąc pod uwagę powyższe czynniki, nie powinien nikogo zaskakiwać. Realne korzyści wynikające z programu są bowiem znikome a powoływanie się na większą przewidywalność cenową czy ograniczenie ryzyka wzrostu kosztów za sprawą ceny maksymalnej zdaje się być zaklinaniem rzeczywistości.

Wymierne korzyści jako przedsiębiorców dosięgną za to jednostki korzystające z częściowego odliczenia VAT w wymiarze 50% - w ich przypadku faktycznie część pieniędzy pozostanie zaoszczędzona.

‍

Ryzyka i niepewności dla branży

Wspomniana już wcześniej kwestia podatkowa nie jest jedyną wadą programu z perspektywy przedsiębiorcy. Kolejną kwestią jest krótkotrwałość programu, ponieważ obecna edycja obowiązuje formalnie tylko do 31 sierpnia, a doświadczenie wiosennej odsłony programu (wielokrotnie przedłużanej między marcem a czerwcem) pokazuje, że przewoźnik nie może budować na niej długoterminowych planów zakupowych ani stawek przewozowych. Do tego dochodzi ryzyko lokalnych zaburzeń dostępności paliwa w okresie zwiększonego ruchu. Należy zadać sobie również pytanie o to, kto w dłuższej perspektywie sfinansuje program, skoro planowany podatek od zysków koncernów paliwowych napotkał przeszkody legislacyjne.

‍

Realistyczny bilans korzyści programu CPN dla branży TSL

W tej sytuacji przewoźnicy powinni traktować ceny z okresu CPN z dozą dystansu a nie jako nowy punkt odniesienia przy negocjacjach z klientami czy budowaniu budżetów. Warto na bieżąco kontrolować cenę netto na fakturach paliwowych, żeby sprawdzić, czy obniżka VAT faktycznie się przekłada, czy raczej ceny netto rosną wskutek kotwiczenia się sprzedawców wokół limitu. Realną korzyścią, którą można świadomie wykorzystać, jest poprawa płynności finansowej wynikająca z niższej kwoty VAT zamrożonej w rozliczeniach — szczególnie przy dużym wolumenie tankowań.

Program CPN został zaprojektowany z myślą o konsumencie indywidualnym — dla niego obniżka jest w pełni odczuwalna. Dla przewoźnika efekt jest znacznie skromniejszy: z trzech filarów programu jedynie obniżka akcyzy dawała gwarantowaną oszczędność na koszcie netto, a właśnie tego elementu zabrakło w sierpniowej edycji. Obecny pakiet jest więc dla branży transportowej wyraźnie słabszy niż jego wiosenny pierwowzór — i dobrze pokazuje, jak przekaz polityczny kierowany do wyborcy-kierowcy może zostać mylnie odczytany przez przedsiębiorcę jako obietnica oszczędności, której program w rzeczywistości nie oferuje.

Otwarte pozostaje pytanie o przyszłość programu: czy zostanie przedłużony, w jakim kształcie i czy akcyza do niego wróci. Branża transportowa ma tu przestrzeń do działania — artykułowanie tego problemu w dialogu z rządem i organizacjami branżowymi może realnie wpłynąć na kształt kolejnych pakietów osłonowych.

‍

Marek Sobczyński

Ekspert ds. licencji i transportu

Nowości
19.8.2026
2 min
Program CPN, czyli pułapka pozornych korzyści dla firm transportowych
Niższe ceny paliw na stacjach mogą wyglądać jak dobra wiadomość dla firm transportowych, ale w praktyce nie zawsze oznaczają realne oszczędności. W przypadku programu CPN kluczowe znaczenie ma sposób rozliczania VAT oraz jego wpływ na rzeczywisty koszt paliwa i płynność finansową przewoźnika. Sprawdzamy, co program faktycznie zmienia dla branży TSL i dlaczego cena widoczna na pylonie może być myląca.

Inaczej niż wszyscy nie będziemy jednak wywoływali sztucznej paniki: publikacja wykazu nie oznacza konieczności natychmiastowego skierowania wszystkich pojazdów do warsztatów tachografów. Warto jednak wiedzieć o co zapytać na kalibracji oraz co czeka nas przy najbliższej wizycie u technika.

‍

Warto przeczytać: Nowe wytyczne w zakresie użytkowania tachografów

‍

Skąd pomysł na zaktualizowanie tachografów?

Podstawę prawną podejmowanych działań stanowi art. 20 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014. Przepis zobowiązuje producentów do projektowania, badania i przeglądania urządzeń rejestrujących w taki sposób, aby możliwe było wykrywanie ich podatności na błędy i ingerencję w pracę.  

Jeżeli podatność zostanie wykryta w urządzeniach znajdujących się już na rynku, producent lub jednostka certyfikująca informuje właściwy organ, który może zarządzić odpowiednie środki naprawcze. Informacja o takich działaniach przekazywana jest następnie Komisji Europejskiej.

Na tej podstawie JRC prowadzi oficjalny wykaz tachografów objętych obowiązkowymi aktualizacjami bezpieczeństwa. W tabeli wskazywane są m.in. modele urządzeń, podatne wersje oprogramowania, wersje wymagane po aktualizacji oraz daty rozpoczęcia obowiązku.

Aktualizacja nie jest więc dobrowolnym ulepszeniem proponowanym przez producenta, lecz działaniem służącym usunięciu zidentyfikowanych podatności systemu.

Wykaz dostępny jest na stronie: Digital Tachograph Vehicle Unit Status

‍

Które tachografy trzeba zaktualizować?

Według wykazu JRC obowiązkowa aktualizacja obejmuje obecnie następujące urządzenia:

‍

VDO DTCO 4.1 posiadających oprogramowanie 04.01.26;

Stoneridge SE5000-8.1 w rewizjach B-E (wersja oprogramowania oznaczona numerami 1214 i 1619).


Obowiązek nie obejmuje automatycznie wszystkich tachografów danego producenta. Decydujące znaczenie mają model urządzenia, jego rewizja oraz zainstalowana wersja oprogramowania.

‍

Czy trzeba natychmiast pojechać do warsztatu?

Nie. Zgodnie z tabelą opublikowaną przez JRC termin aktualizacji został określony jako: „najpóźniej podczas następnego okresowego sprawdzenia lub przy pierwszej instalacji”.

Oznacza to, że jeżeli tachograf jest już zamontowany w pojeździe i posiada ważną kalibrację wykonaną przed rozpoczęciem obowiązku aktualizacji, przewoźnik nie musi skracać jej ważności ani umawiać dodatkowej wizyty w warsztacie wyłącznie w celu wgrania nowego oprogramowania.

Aktualizację należy przeprowadzić przy pierwszym okresowym sprawdzeniu przypadającym:

po 15 lipca 2026 r. - w przypadku wskazanych tachografów VDO;

po 1 września 2026 r. - w przypadku wskazanych tachografów Stoneridge.


Przypomnijmy, że zgodnie z art. 23 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 tachografy podlegają regularnym badaniom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty co najmniej raz na dwa lata.

‍

Przykład: kalibracja wykonana przed 15 lipca

Załóżmy, że pojazd jest wyposażony w tachograf VDO DTCO 4.1 z oprogramowaniem 04.01.26, a jego okresowe sprawdzenie zostało prawidłowo wykonane w czerwcu 2026 r.

W takim przypadku właściciel pojazdu nie musi ponownie kierować go do warsztatu już w lipcu 2026 r. Aktualizacja powinna zostać przeprowadzona podczas kolejnej wizyty w serwisie tachografów.  

Sama data 15 lipca 2026 r. nie unieważnia wcześniej wykonanego sprawdzenia i nie powoduje automatycznego skrócenia jego ważności.

‍

Przykład: kalibracja tachografu wykonana po 15 lipca/1 września

Inaczej należy ocenić sytuację, w której okresowe sprawdzenie tachografu zostało przeprowadzone:

po 15 lipca 2026 r. - w przypadku objętego wykazem urządzenia VDO;

po 1 września 2026 r. - w przypadku objętego wykazem urządzenia Stoneridge.


Warsztat powinien wówczas zweryfikować model oraz wersję oprogramowania. Jeżeli urządzenie znajduje się w wykazie JRC, konieczne jest przeprowadzenie aktualizacji.

Jeżeli okresowe sprawdzenie odbyło się już po właściwej dacie, ale oprogramowanie nie zostało zaktualizowane, rekomendujemy kontakt z warsztatem. Należy ustalić, czy urządzenie rzeczywiście jest objęte obowiązkiem oraz dlaczego aktualizacja nie została przeprowadzona podczas wizyty.

‍

Jak samodzielnie sprawdzić wersję oprogramowania?

Informacji o wersji oprogramowania najczęściej nie można odczytać w standardowym programie służącym do analizy czasu pracy kierowców. Można ją jednak sprawdzić bezpośrednio na wydruku z tachografu oraz wyświetlić na ekranie.  

Należy wybrać kolejno: Wydruk → Pojazd → Dane techniczne

Na wydruku „Dane techniczne” znajduje się sekcja zawierająca informacje o producencie i urządzeniu. Wersja oprogramowania jest wskazana obok oznaczenia „V”.

W przypadku tachografu VDO zapis na wydruku może wyglądać następująco:

4126 oprogramowanie 04.01.26, wymagające aktualizacji;

4141 oprogramowanie 04.01.41, zainstalowane po wymaganej aktualizacji.


W tachografach Stoneridge z kolei:

1214 i 1619 wymagające aktualizacji;

2424, 2525, 2626 zainstalowane po wymaganej aktualizacji.


‍

‍

Co powinien zrobić przewoźnik?

Przewoźnicy posiadający pojazdy z inteligentnymi tachografami drugiej wersji powinni przede wszystkim ustalić modele oraz wersje oprogramowania zainstalowanych urządzeń. Nie oznacza to jednak konieczności organizowania dodatkowej wizyty w warsztacie dla każdego pojazdu.

Najważniejsze zasady są następujące:

nie trzeba jechać do warsztatu przed upływem ważności obecnego okresowego sprawdzenia wyłącznie z powodu aktualizacji;

aktualizację należy wykonać podczas pierwszego okresowego sprawdzenia przypadającego po dacie rozpoczęcia obowiązku;

w przypadku nowego tachografu aktualizacja musi zostać wykonana przy jego pierwszej instalacji;

podczas umawiania wizyty warto poinformować warsztat, że urządzenie może znajdować się w wykazie JRC;

po zakończeniu usługi należy sprawdzić wersję oprogramowania i poprosić o potwierdzenie wykonania aktualizacji;

jeśli sprawdzenie przeprowadzono już po właściwej dacie bez aktualizacji, należy skontaktować się z warsztatem i wyjaśnić sytuację.


Nie ma zatem potrzeby podejmowania nerwowych działań ani natychmiastowego wyłączania pojazdów z eksploatacji. Warto jednak zweryfikować posiadane urządzenia i dopilnować aktualizacji podczas najbliższego obowiązkowego sprawdzenia. Pozwoli to uniknąć wątpliwości dotyczących zgodności tachografu z aktualnymi wymaganiami bezpieczeństwa.

‍

Michał Pasik

Kierownik działu szkoleń i rozwoju

Tachografy
4.8.2026
2 min
Obowiązkowe aktualizacje tachografów VDO i Stoneridge w 2026 roku. Czy trzeba od razu jechać do warsztatu?
W prawie na poziomie unijnym nie możemy narzekać na nudę. Tylko czy to dobrze? Dopiero co pisaliśmy o nowych wytycznych w zakresie użytkowania tachografów, tymczasem Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej (JRC) opublikowało wykaz tachografów, w których zidentyfikowano konieczność przeprowadzenia obowiązkowej aktualizacji oprogramowania zabezpieczającego. Obowiązek obejmuje wybrane urządzenia VDO oraz Stoneridge.
Brak wpisów do wyświetlenia.
Resetuj filtry
Wyszukaj lub filtruj
Thank you! Your submission has been received!
Oops! Something went wrong while submitting the form.