Inaczej niż wszyscy nie będziemy jednak wywoływali sztucznej paniki: publikacja wykazu nie oznacza konieczności natychmiastowego skierowania wszystkich pojazdów do warsztatów tachografów. Warto jednak wiedzieć o co zapytać na kalibracji oraz co czeka nas przy najbliższej wizycie u technika.
Warto przeczytać: Nowe wytyczne w zakresie użytkowania tachografów
Podstawę prawną podejmowanych działań stanowi art. 20 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014. Przepis zobowiązuje producentów do projektowania, badania i przeglądania urządzeń rejestrujących w taki sposób, aby możliwe było wykrywanie ich podatności na błędy i ingerencję w pracę.
Jeżeli podatność zostanie wykryta w urządzeniach znajdujących się już na rynku, producent lub jednostka certyfikująca informuje właściwy organ, który może zarządzić odpowiednie środki naprawcze. Informacja o takich działaniach przekazywana jest następnie Komisji Europejskiej.
Na tej podstawie JRC prowadzi oficjalny wykaz tachografów objętych obowiązkowymi aktualizacjami bezpieczeństwa. W tabeli wskazywane są m.in. modele urządzeń, podatne wersje oprogramowania, wersje wymagane po aktualizacji oraz daty rozpoczęcia obowiązku.
Aktualizacja nie jest więc dobrowolnym ulepszeniem proponowanym przez producenta, lecz działaniem służącym usunięciu zidentyfikowanych podatności systemu.
Wykaz dostępny jest na stronie: Digital Tachograph Vehicle Unit Status
Według wykazu JRC obowiązkowa aktualizacja obejmuje obecnie następujące urządzenia:
Obowiązek nie obejmuje automatycznie wszystkich tachografów danego producenta. Decydujące znaczenie mają model urządzenia, jego rewizja oraz zainstalowana wersja oprogramowania.
Nie. Zgodnie z tabelą opublikowaną przez JRC termin aktualizacji został określony jako: „najpóźniej podczas następnego okresowego sprawdzenia lub przy pierwszej instalacji”.
Oznacza to, że jeżeli tachograf jest już zamontowany w pojeździe i posiada ważną kalibrację wykonaną przed rozpoczęciem obowiązku aktualizacji, przewoźnik nie musi skracać jej ważności ani umawiać dodatkowej wizyty w warsztacie wyłącznie w celu wgrania nowego oprogramowania.
Aktualizację należy przeprowadzić przy pierwszym okresowym sprawdzeniu przypadającym:
Przypomnijmy, że zgodnie z art. 23 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 tachografy podlegają regularnym badaniom wykonywanym przez zatwierdzone warsztaty co najmniej raz na dwa lata.
Załóżmy, że pojazd jest wyposażony w tachograf VDO DTCO 4.1 z oprogramowaniem 04.01.26, a jego okresowe sprawdzenie zostało prawidłowo wykonane w czerwcu 2026 r.
W takim przypadku właściciel pojazdu nie musi ponownie kierować go do warsztatu już w lipcu 2026 r. Aktualizacja powinna zostać przeprowadzona podczas kolejnej wizyty w serwisie tachografów.
Sama data 15 lipca 2026 r. nie unieważnia wcześniej wykonanego sprawdzenia i nie powoduje automatycznego skrócenia jego ważności.
Inaczej należy ocenić sytuację, w której okresowe sprawdzenie tachografu zostało przeprowadzone:
Warsztat powinien wówczas zweryfikować model oraz wersję oprogramowania. Jeżeli urządzenie znajduje się w wykazie JRC, konieczne jest przeprowadzenie aktualizacji.
Jeżeli okresowe sprawdzenie odbyło się już po właściwej dacie, ale oprogramowanie nie zostało zaktualizowane, rekomendujemy kontakt z warsztatem. Należy ustalić, czy urządzenie rzeczywiście jest objęte obowiązkiem oraz dlaczego aktualizacja nie została przeprowadzona podczas wizyty.
Informacji o wersji oprogramowania najczęściej nie można odczytać w standardowym programie służącym do analizy czasu pracy kierowców. Można ją jednak sprawdzić bezpośrednio na wydruku z tachografu oraz wyświetlić na ekranie.
Należy wybrać kolejno: Wydruk → Pojazd → Dane techniczne
Na wydruku „Dane techniczne” znajduje się sekcja zawierająca informacje o producencie i urządzeniu. Wersja oprogramowania jest wskazana obok oznaczenia „V”.
W przypadku tachografu VDO zapis na wydruku może wyglądać następująco:
W tachografach Stoneridge z kolei:
Przewoźnicy posiadający pojazdy z inteligentnymi tachografami drugiej wersji powinni przede wszystkim ustalić modele oraz wersje oprogramowania zainstalowanych urządzeń. Nie oznacza to jednak konieczności organizowania dodatkowej wizyty w warsztacie dla każdego pojazdu.
Najważniejsze zasady są następujące:
Nie ma zatem potrzeby podejmowania nerwowych działań ani natychmiastowego wyłączania pojazdów z eksploatacji. Warto jednak zweryfikować posiadane urządzenia i dopilnować aktualizacji podczas najbliższego obowiązkowego sprawdzenia. Pozwoli to uniknąć wątpliwości dotyczących zgodności tachografu z aktualnymi wymaganiami bezpieczeństwa.
Michał Pasik
Kierownik działu szkoleń i rozwoju
Wakacyjne zakazy ruchu w Polsce, tak jak wszystkie pozostałe obowiązujące m.in. w weekend majowy, regulowane są Rozporządzeniem Ministra Transportu w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Zgodnie z jego §1 grupę objętą restrykcjami stanowią kierowcy pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton z wyłączeniem autobusów, którzy w okresach wskazanych w rozporządzeniu nie mogą poruszać się po wszystkich drogach publicznych w Polsce.
Na całe szczęście, nie cały okres wakacji objęty jest ograniczeniami. Obowiązują one pomiędzy piątkiem, w którym kończy się rok szkolny, a ostatnią niedzielą poprzedzającą rozpoczęcie zajęć w placówkach i obejmują następne przedziały czasowe:
Dodatkowo, co roku zakaz ruchu obowiązuje także w dn. 15 sierpnia ze względu na przypadające wówczas święto państwowe, jednak w 2026 r. przypada ono na sobotę. Tym samym, biorąc pod uwagę, że w tym dniu ograniczenia obowiązują od 8:00 do 22:00, ten weekend będzie wyjątkowy, a przewoźnicy muszą uważać, żeby nie „wjechać” na minę.
W praktyce oznacza to, że transport może być normalnie realizowany w tygodniu aż do godz. 18:00 w piątek, kiedy to należy zaplanować postój. W weekendy zaś pojazdy ciężarowe poruszać będą mogły się wyłącznie popołudniu lub nocą:
Dokładny harmonogram zakazów obowiązujących w Polsce w wakacje znajduje się w tabeli poniżej.
Niedostosowanie się do ograniczeń wiąże się z ryzykiem w postaci nałożenia grzywny. Dotyczy to zarówno kierowcy, przedsiębiorcy wykonującego przewóz oraz – jeśli będzie to firma transportowa – zarządzającego transportem. Wysokości kar finansowych różnią się między sobą i wynoszą odpowiednio:
Najbardziej dotkliwą sankcją może być jednak sam fakt zatrzymania pojazdu, ponieważ kierowca nie będzie mógł kontynuować przewozu, co może wydatnie wpłynąć na działania operacyjne przedsiębiorcy i jego kontrahentów.
W przytoczonym wcześniej rozporządzeniu wskazany został obszerny katalog wyłączeń, które uprawniają do realizacji transportu bez obaw o konsekwencje, pomimo obowiązywania zakazu w tym czasie. Dotyczy to pojazdów, które ze względu na specyfikę wykonywanych obowiązków lub charakterystykę danej operacji transportowej powinny zostać dopuszczone do ruchu w tym okresie. Do najważniejszych zwolnień należy zaliczyć m.in.:
Wskazane powyżej wyłączenia stanowią jedynie część całkowitej listy, którą znaleźć można w §3 rozporządzenia, którego treść znajduje się pod tym linkiem: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230002423
Warto w tym miejscu wspomnieć, że wyłączenia zawsze należy traktować literalnie zgodnie z treścią przepisów. Próby „podciągnięcia” przewozu pod zwolnienie, które wprost go nie dotyczy, mogą wiązać się z konsekwencjami. Dodatkowo kierowcy realizujący przejazdy w oparciu o wyłączenie powinni mieć przy sobie dokumenty jednoznacznie potwierdzające jego podstawę: zlecenie przewozu, dokumenty CMR, specyfikację ładunku lub inne dokumenty identyfikujące charakter transportu. Samo twierdzenie o zakwalifikowaniu się do wyjątku bez dokumentacji może być ryzykowne w razie kontroli.
Analogiczne ograniczenia sezonowe obowiązują niemal we wszystkich krajach europejskich, jednak ich szczegółowe parametry – zakres podmiotowy, godziny obowiązywania oraz okresy ochronne – różnią się między sobą i nie są zharmonizowane na poziomie unijnym. Większość państw sąsiednich stosuje niższy próg masowy niż Polska: w Niemczech, Austrii, Czechach czy Słowacji zakazy dotyczą już pojazdów od 7,5 tony DMC. Terminy obowiązywania zakazów w poszczególnych krajach są zmienne i mogą ulegać corocznym modyfikacjom, dlatego przed każdym wyjazdem zagranicznym należy je bezwzględnie zweryfikować w aktualnych źródłach.
Bieżący status zakazów ruchu w krajach europejskich sprawdzić można na naszej stronie internetowej w sekcji „Baza wiedzy > Aktualności”.
Link do strony: https://drivia.pl/baza-wiedzy
Wakacyjny zakaz ruchu pojazdów ciężarowych jest stałym elementem polskiego porządku prawnego w transporcie drogowym. W 2026 roku obowiązuje od 26 czerwca do 30 sierpnia, a jego szczególnie wymagającym fragmentem jest kumulacja zakazów w dniach 14–16 sierpnia, wynikająca ze świątecznego charakteru 15 sierpnia. Znajomość harmonogramu, zakresu podmiotowego i rozbudowanego katalogu wyłączeń stanowi kluczowy element profesjonalnego warsztatu kierowcy zawodowego i dyspozytora. Przestrzeganie ograniczeń to nie tylko kwestia unikania sankcji finansowych i administracyjnych, lecz także wyraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu drogowego w sezonie wzmożonych wyjazdów turystycznych.
Marek Sobczyński
Ekspert ds. licencji i transportu
