Baza wiedzy

Najnowsze analizy branżowe, porady i informacje, które pomogą Ci lepiej zrozumieć transport i logistykę.

Organizator egzaminu

Egzamin w Polsce organizowany jest przez Instytut Transportu Samochodowego, w skrócie ITS. To właśnie ta instytucja odpowiada za jego przeprowadzenie, ocenę oraz wydanie certyfikatu.

Warunki przystąpienia do egzaminu

Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest ukończenie 18. roku życia oraz posiadanie ważnego dokumentu tożsamości. W przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego konieczne jest również okazanie karty pobytu lub dokumentu potwierdzającego legalne zatrudnienie na terenie Polski. Przepisy nie wymagają posiadania określonego wykształcenia ani przedstawiania potwierdzenia ukończenia szkolenia przygotowawczego. Do egzaminu można podejść także bez wcześniejszego kursu, jednak w praktyce takie rozwiązanie często kończy się niepowodzeniem. Dlaczego? O tym opowiem nieco później.

Terminy egzaminów

Na stronie ITS (www.its.waw.pl) regularnie publikowane są terminy egzaminów oraz miejsca egzaminowania. Z własnego doświadczenia polecam upatrzyć sobie jakiś termin i starać się dostosować swoje przygotowania do podejścia w założonym czasie.  

Co do miejsca egzaminowania – ITS wyznacza najwięcej terminów w Warszawie. W pozostałych większych miastach w Polsce egzaminy odbywają się rzadziej. Poniżej znajduje się tabela z prognozowanymi terminami egzaminów w 2026 roku.

Białystok Bydgoszcz Gdańsk Katowice Kielce Kraków Łódź Poznań Rzeszów Szczecin Tęgoborze (powiat nowosądecki) Wrocław Warszawa
01/2026 31 24-25 31 10, 24
02/2026 14-15 21-22 7-8 21-22 7, 21
03/2026 14-15 28-29 28-29 14-15 14-15 7-8 7, 21
04/2026 18-19 25-26 11-12 11-12 25-26 11, 25
05/2026 30-31 30-31 16-17 9, 30
06/2026 20-21 13-14 20-21 27-28 13-14 13, 27
07/2026 25-26 11-12 25-26 18
08/2026 22-23 8-9 29-30 8, 29
09/2026 19-20 26-27 19-20 12-13 19-20 12-13 12, 26
10/2026 17-18 3-4 24-25 17-18 24-25 10, 24
11/2026 28-29 7-8 21-22 21-22 7, 21
12/2026 5-6 5-6 5-6 12

Wniosek na egzamin

Po wyborze odpowiedniego terminu pora złożyć wniosek do ITS wraz z załącznikami. Aktualny wzór wniosku znajduje się na stronie: Instytut Transportu Samochodowego

Poza danymi wnioskodawcy takimi jak pesel, data urodzenia czy numer telefonu i adres e-mail należy również wskazać zakres egzaminu: transport osób czy transport rzeczy. Podejście do egzaminu w zakresie transportu rzeczy prowadzi do uzyskania Certyfikatu, który można później wykorzystać w firmie zajmującej się przewozem towarów lub w też pośredniczącej przy takim przewozie. Analogicznie, Certyfikat w zakresie transportu osób pozwoli zostać zarządzającym transportem w firmie wykonującej przewóz autobusami. Zdobycie obydwu Certyfikatów wymaga podejścia do dwóch oddzielnych egzaminów.

Drugą stronę wniosku rozpoczyna wykaz załączników. Pierwszy jest już zaznaczony automatycznie – to potwierdzenie wniesienia opłaty za egzamin w wysokości 500 zł oraz opłaty za wydanie certyfikatu w kwocie 300 zł. W sumie daje to kwotę 800 zł którą należy uiścić jednym przelewem na numer konta podany na stronie ITS: Instytut Transportu Samochodowego. Do wniosku dołącza się potwierdzenie opłaty.  

Załącznik 2 i 3 dotyczy zwolnień z egzaminu, do których wrócę w dalszej części.  

Punkt 4 i 5 przeznaczony jest dla obcokrajowców, którzy muszą dodatkowo przedstawić kopię swojej karty pobytu lub legalnego zatrudnienia na ternie RP a także złożyć oświadczenie o zwykłym miejscu zamieszkania.  

Poniżej data i podpis a także dane do ewentualnej faktury. Wypełniony wniosek wraz z załącznikami przesyła się listownie do ITS-u na adres:  Instytut Transportu Samochodowego ul. Jagiellońska 80, 03-301 Warszawa

Adres wysyłki dokumentów jest jednakowy, niezależnie od wyboru miejsca egzaminowania. Co ważne -  należy zadbać o to, aby ITS otrzymał wniosek co najmniej 14 dni przed datą egzaminu. Wówczas zyskuje się pewność zakwalifikowania na wybrany termin. W innym przypadku takiej pewności nie ma.  

Nieobecność

Kandydat ma możliwość przełożenia wyznaczonego terminu egzaminu na inny dzień, ale tylko do momentu, gdy w systemie ITS zostanie wygenerowane zawiadomienie o terminie egzaminu (do piątku tydzień przed do godziny 12:00). Fakt ten należy zgłosić wysyłając wiadomość na adres transport@its.waw.pl. Po wygenerowaniu zawiadomienia nie ma możliwości przełożenia terminu. Można jedynie zgłosić nieobecność, niezależnie od przyczyny.  Zgodnie z regulaminem egzaminowania, w całym procesie certyfikacji jest dopuszczalna dwukrotna nieobecność na egzaminie bez podania przyczyny. W takim przypadku nie traci się uiszczonej opłaty za egzamin i przechodzi ona w całości na kolejny wskazany termin. Każda kolejna nieobecność powoduje obowiązek ponownego wniesienia opłaty za egzamin.

Przygotowanie do egzaminu

Po złożeniu wniosku warto dalej kontynuować naukę i oczekiwać na potwierdzenie zakwalifikowania na wybrany termin egzaminu od ITS. Informacja taka zazwyczaj przesyłana jest mailowo, można ją również sprawdzić na stronie Instytutu. Przed egzaminem przekazywana jest dodatkowo wiadomość z dokładną godziną jego rozpoczęcia. Na miejsce dobrze jest przyjść wcześniej – najlepiej około 15 minut przed wyznaczonym czasem.

Na egzamin należy zabrać ważny dokument tożsamości (może być także w aplikacji mObywatel), kalkulator inny niż telefon, długopis z czarnym lub niebieskim wkładem oraz linijkę. Można mieć ze sobą również zakreślacze lub markery. Przyda się też oczywiście wiedza zdobyta podczas przygotowań do egzaminu.

Egzamin

Nad przebiegiem egzaminu czuwać będzie 3 osobowa komisja, która po przywitaniu na Sali omówi podstawowe zasady obowiązujące w trakcie wypełniania arkuszy. No to – zaczynamy!

Komisja rozda pierwszą część egzaminu, czyli wydrukowane 64 pytania testowe z 4 wariantami odpowiedzi. Każdy otrzyma również kartę odpowiedzi na którą trzeba przenosić swoje wybory.  Na rozwiązanie testu przypadają maksymalnie 2 godziny. Pytania testowe będą wyraźnie pogrupowane w 8 działów tematycznych:

  1. Prawo cywilne
  2. Prawo handlowe
  3. Prawo socjalne
  4. Prawo podatkowe
  5. Działalność gospodarcza i zarządzanie finansami przedsiębiorstwa
  6. Dostęp do rynku
  7. Normy techniczne i techniczne aspekty działalności
  8. Bezpieczeństwo drogowe

W każdym dziale egzaminu znajduje się 8 pytań, co łącznie daje 64 pytania testowe. Najważniejszą kwestią jest sposób oceniania odpowiedzi – przy każdym pytaniu dostępne są cztery warianty, z których poprawna może być jedna, dwie lub trzy odpowiedzi. Regulamin nie przewiduje sytuacji, w której poprawna nie byłaby żadna odpowiedź lub wszystkie cztery. Punkt za pytanie przyznawany jest wyłącznie wtedy, gdy zaznaczone zostaną wszystkie poprawne odpowiedzi. Za jedno pytanie można otrzymać maksymalnie 1 punkt, co oznacza, że w tej części egzaminu do zdobycia jest łącznie 64 punkty.

Po zakończeniu testu — co często następuje szybciej niż po upływie dwóch godzin — arkusz wraz z kartą odpowiedzi należy oddać komisji egzaminacyjnej. Następnie można skorzystać z około 15-minutowej przerwy albo od razu poprosić o wydanie arkuszy do drugiej części egzaminu. Na jej rozwiązanie również przewidziane są maksymalnie 2 godziny, liczone od momentu otrzymania materiałów.

Druga część egzaminu ma charakter praktyczny i obejmuje dwa zadania. Jedno z nich dotyczy zagadnień związanych z czasem pracy kierowcy, np. ułożenia harmonogramu lub rozkładu jazdy. Drugie koncentruje się na kwestiach finansowych, takich jak obliczenie wynagrodzenia pracownika albo przygotowanie uproszczonego kosztorysu. Każde z zadań oceniane jest w skali od 0 do 32 punktów, przy czym pod uwagę brany jest nie tylko końcowy wynik, ale także sposób dochodzenia do rozwiązania. W tej części egzaminu również można zdobyć maksymalnie 64 punkty.

Warunek zaliczenia

Warunkiem zdania egzaminu państwowego jest uzyskanie co najmniej 50% punktów z każdej części czyli minimum 32 punktów z testu i minimum 32 punktów z zadań. To podstawa ale jeszcze nie wszystko. Żeby egzamin ostatecznie uznać za zaliczony należy zgromadzić łącznie co najmniej 60% wszystkich dostępnych punktów czyli 77 punktów.

Wyniki

Informacja o tym, czy egzamin zakończył się wynikiem pozytywnym, przekazywana jest w ciągu 14 dni od jego przeprowadzenia. Wyniki publikowane są na stronie ITS, a dodatkowo wysyłana jest również wiadomość mailowa z informacją o rezultacie. W zestawieniu podawana jest dokładna liczba punktów uzyskanych w każdej części egzaminu oraz łączny wynik końcowy.  

W przypadku pozytywnego rezultatu pozostaje już tylko oczekiwanie na certyfikat, który wysyłany jest pocztą w ciągu 30 dni od daty egzaminu.

Jeżeli pojawią się wątpliwości co do prawidłowości przyznanej liczby punktów, istnieje możliwość złożenia pisemnego odwołania. Na złożenie takiego wniosku przewidziano 90 dni od dnia przeprowadzenia egzaminu.

Egzamin poprawkowy

Załóżmy gorszy scenariusz. Jeśli wynik egzaminu będzie negatywny przede wszystkim nie należy się poddawać. O statystyce zdawalności pisaliśmy już wcześniej: Zdawalność egzaminu na CKZ – najnowsze statystyki od ITS | Certyfikat Kompetencji Zawodowych

Informacje dotyczące zapisania się na egzamin poprawkowy przekazywane są już w wiadomości z wynikami egzaminu. Wniosek o ponowne podejście można złożyć mailowo na adres Instytutu (nie ma konieczności wysyłania wniosku listownie). Opłata za egzamin poprawkowy wynosi 500 zł. Wzór wniosku dostępny jest na stronie ITS.

Warto jednak wiedzieć, że do egzaminu poprawkowego można podchodzić wielokrotnie – regulamin nie wprowadza ograniczenia liczby prób.

Zwolnienie z części egzaminu

Wspomniana wcześniej możliwość zwolnienia z części egzaminu rzeczywiście istnieje. Jest ona dostępna dla osób, które ukończyły studia wyższe, a zakres realizowanego programu pokrywa się z tematyką egzaminu. W praktyce ITS najczęściej weryfikuje, czy w trakcie studiów zaliczony został przedmiot o nazwie identycznej lub bardzo zbliżonej do jednego z działów egzaminacyjnych. Jeśli tak było, można wraz z wnioskiem złożyć odpowiednią deklarację (jej wzór dostępny jest na stronie ITS) oraz dołączyć dyplom ukończenia studiów wraz z suplementem.

Uzyskanie zwolnienia oznacza, że podczas egzaminu nie rozwiązuje się pytań z działów objętych zwolnieniem. Opłata egzaminacyjna w wysokości 500 zł zostaje wtedy pomniejszona o 50 zł za każdy moduł, z którego przyznano zwolnienie. Warto jednak pamiętać, że za te części nie przyznaje się żadnych punktów – nie są one uwzględniane w końcowym wyniku. Z jednej strony oznacza to mniej materiału do rozwiązania, z drugiej jednak osoby po studiach często posiadają w tych obszarach sporą wiedzę i mogłyby stosunkowo łatwo zdobyć dodatkowe punkty. Ostateczna decyzja należy więc do zdającego.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy program ukończonych studiów obejmował wszystkie zagadnienia egzaminacyjne. Jeśli ITS zaakceptuje dyplom i dokumenty, możliwe jest zwolnienie z całego egzaminu. W takiej sytuacji pobierana jest jedynie opłata w wysokości 300 zł, a certyfikat kompetencji wydawany jest bez konieczności przystępowania do egzaminu.

Podsumowanie

Egzamin na Certyfikat Kompetencji Zawodowych (CKZ) to kluczowy etap dla osób planujących prowadzenie firmy transportowej lub pełnienie funkcji zarządzającego transportem. Choć formalności związane z zapisaniem się na egzamin w ITS są stosunkowo proste, sam zakres materiału jest bardzo szeroki i obejmuje m.in. prawo transportowe, zagadnienia finansowe, czas pracy kierowców czy zasady funkcjonowania przedsiębiorstwa transportowego.  

Dlatego odpowiednie przygotowanie do egzaminu na CKZ ma ogromne znaczenie. Wiele osób podchodzi do egzaminu bez wcześniejszego kursu, jednak w praktyce znacznie większe szanse na zdanie egzaminu daje uporządkowana nauka oraz praca na przykładach zbliżonych do rzeczywistych zadań egzaminacyjnych.

Dobrym rozwiązaniem jest udział w kursie przygotowującym do Certyfikatu Kompetencji Zawodowych, który pozwala przejść przez wszystkie działy egzaminacyjne w przystępny i praktyczny sposób. Szkolenia organizowane przez DRIVIA zostały stworzone właśnie z myślą o osobach przygotowujących się do egzaminu ITS – obejmują pełny zakres materiału, przykładowe zadania egzaminacyjne oraz wskazówki pomagające skutecznie przygotować się do obu części egzaminu.

Dzięki temu egzamin w ITS może stać się formalnością, a nie niepotrzebnym stresem.

Michał Pasik

Specjalista ds. czasu pracy kierowców, szkoleniowiec

Certyfikat Kompetencji Zawodowych
18.3.2026
13 min.
Egzamin CKZ – wszystko co trzeba wiedzieć
Co do zasady egzamin na Certyfikat Kompetencji Zawodowych ma potwierdzić posiadanie przez uczestnika wiedzy i umiejętności niezbędnych do prowadzenia działalności transportowej. Celowo użyłem sformułowania „co do zasady” ponieważ istnieje wiele zastrzeżeń co do tego, czy zakres materiału konieczny do przyswojenia rzeczywiście pozwala zdobyć praktyczną wiedzę o najważniejszych aspektach tego fachu. Nie zmienia to jednak faktu, że Certyfikat Kompetencji jest dokumentem potrzebnym w każdej firmie która chce uzyskać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencję wspólnotową.

Dobra reputacja, sprawa dla „obyczajówki” czy dla Inspekcji Transportu Drogowego?

Pojęcie dobrej reputacji to raczej kategoria języka obyczajowego. Od kilku jednak lat, jest to również termin prawny, związany z wykonywaniem transportu drogowego. Uzyskanie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego a później także licencji wspólnotowej, jest bowiem obwarowane kilkoma wymogami. Oprócz posiadania odpowiedniej wiedzy udokumentowanej certyfikatem kompetencji zawodowych, zdolności finansowej, bazy i biura, przewoźnik musi spełniać właśnie wymóg dobrej reputacji. Podkreślić trzeba iż ten warunek dotyczy właściciela jednoosobowej firmy, ale i członków organu zarządzającego spółek prawa handlowego. Wypełniać go musi też każdy zarządzający transportem, którego certyfikat kompetencji zawodowych dał podstawę wydania uprawnienia do wykonywania transportu danemu podmiotowi.  

Warunek ten, co do zasady jest spełniony, chyba że… dana osoba, wobec której jest weryfikowany, popełniła jedno z przestępstw określonych w ustawie z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, bądź też została ukarana choćby za jedno naruszenie prawa oznaczone w tym akcie prawnym jako najpoważniejsze naruszenie (NN) a właściwy organ orzeknie o niespełnieniu wymogu dobrej reputacji. Takich postępowań organy wydające przewoźnikom zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego wszczynają całe mnóstwo. Czynią to wobec przedsiębiorców, jak i zarządzających transportem. Podkreślić trzeba, iż utrata dobrej reputacji skutkuje następnie wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia licencji a posiadacz certyfikatu kompetencji zawodowych, wobec którego wydano taką decyzję, traci możliwość zarządzania operacjami transportowymi. Zatem dobra reputacja, kojarząca się bardziej z kwestiami obyczajowymi, ma zasadnicze znaczenie dla przewoźników jak i posiadaczy certyfikatów. Jest ona jednak w prawie inaczej rozumiana.  

Jak nie stracić dobrej reputacji?

Co zatem najczęściej prowadzi do utraty dobrej reputacji przez firmę transportową lub zarządzającego transportem? Odpowiedź jest prosta. Jest to z reguły wynik popełnienia naruszenia prawa określonego w ustawie transportowej jako najpoważniejsze (NN) i nałożenia kary za taki delikt przez organy krajowe. Taka klasyfikacja występuje też w przepisach unijnych, zatem zdarzają się również sytuacje kiedy to wobec polskiego przewoźnika dokonywana jest kontrola w którymś z krajów unijnych (np. Austrii) i stwierdzany jest fakt, wymagający reakcji prawnej. Organy innych krajów wspólnoty, powiadamiają Głównego Inspektora Transportu Drogowego o tego typu przypadkach, a ten nadaje bieg sprawie. Sytuacji tych, zarówno w trakcie kontroli krajowych jak i  w innych państwach nie jest wcale mało. Trzeba też dopowiedzieć, że utrata reputacji stanowić będzie także skutek nagminnego popełniania deliktów oznaczonych w prawie polskim i unijnym jako bardzo poważne naruszenia prawa (BPN) oraz poważne naruszenia prawa (PN). Zatem każda kara za delikty poważne, bardzo poważne i oczywiście najpoważniejsze – bo taki podział wynika z przepisów- to potencjalny problem z utrzymaniem wymogu dobrej reputacji.

Brak okresowych badań technicznych – król problemów.

Najczęstszym powodem weryfikowania wymogu dobrej reputacji przewoźnika i zarządzającego transportem, jest wykonywanie przewozu pojazdem, który w odpowiednim terminie nie został poddany okresowemu badaniu technicznemu. Jest to delikt administracyjny, określony zarówno wobec przewoźnika, jak i zarządzającego transportem, jako najpoważniejsze naruszenie prawa w ustawie krajowej. Taką kwalifikacje nadają mu również przepisy wspólnotowe. Jeden z naszych klientów został ukarany za brak wymaganych badań technicznych, których w istocie nie posiadał od 4 godzin! Kontroli dokonano bowiem o godz. 4 rano w dniu następnym, po upływie terminu przedstawienia pojazdu na stacji diagnostycznej, celem wykonania przeglądu. Przewoźnik ten był później bliski utraty wymogu dobrej reputacji, na szczęście działania podjęte przez prawników firmy Drivia, skutecznie obroniły go przed tym następstwem a w konsekwencji także przed utratą licencji transportowej.

Drugi powód to stan techniczny.

Często postępowanie weryfikujące spełnianie wymogu dobrej reputacji jest wynikiem usterek w zakresie stanu technicznego. Palmę pierwszeństwa dzierżą tu chyba pęknięte tarcze hamulcowe, ubytki w strukturze opon i jednak wycieki płynów eksploatacyjnych. Apelujemy więc o dokonywanie stałego nadzoru nad kwestiami technicznymi pojazdów a szczególnie stanem hamulców, opon i innego wyposażenia.

Prawo jazdy kierowcy a reputacja przewoźnika.

Nierzadko postępowanie w sprawie wymogu dobrej reputacji jest też wszczynane jako skutek wykonywania przejazdu na rzecz danej firmy przez kierowcę, który nie ma ważnego prawa jazdy danej kategorii. Z reguły są to przypadki kiedy to prowadzącemu pojazd upłynął termin wykonania kolejnych badań psychologicznych, czy też lekarskich lub też odbycia szkolenia odzwierciedlonego w dokumencie prawa jazdy kodem: „95”. Oprócz tego, że  w takim wariancie kierowca popełnia czyn z art. 94 Kodeksu wykroczeń i sąd orzeknie wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów, to sytuacja taka jest też niezwykle niebezpieczna dla zarządzającego transportem. Za taki przypadek karę ponosi bowiem właściciel certyfikatu kompetencji zawodowych, wobec którego organ zainicjuje później sprawdzenie wymogu dobrej reputacji.

Nie zawodzą też miłośnicy magnesów.

Niestety w dalszym ciągu zarówno przewoźnikom, jak i kierowcom przychodzą do głowy absurdalne pomysły aby zakłócić pracę tachografu za pomocą niedozwolonego urządzenia. Ma to służyć ukryciu prawdziwej aktywności kierującego, który w konsekwencji jest w stanie przewieźć więcej ładunków, na rzecz swojego szefa. Tu można powiedzieć, iż głupota ludzka nie zna granic. Kary za tego typu zachowania polegające na ukrywaniu aktywności kierowcy są bardzo dotkliwe a zdecydowanie najgorszą jest zawieszenie uprawnień do kierowania osobie, która tego typu manipulacji się dopuściła. Skala tych czynów bez wątpienia w ostatnich latach spadła, co wydaje się skutkiem drastycznego podniesienia dotkliwości kar, jednak przypadki takie nie zniknęły. Zdarzają się w dalszym ciągu kierowcy, niejednokrotnie inspirowani przez szefów, którzy próbują ukryć własną aktywność zapisywaną przez tachograf na karcie. Tego typu przypadki są z reguły również oznaczone w przepisach jako najpoważniejsze naruszenia i skutkują wszczęciem postępowania w sprawie spełniania wymogu dobrej reputacji przewoźnika i zarządzającego transportem.

Transport to nie zabawa.

Artykułem tym zwracamy uwagę na praktyczne zawiłości w kwestii spełniania wymogu dobrej reputacji. Nadzór na taborem, kierowcami i wszelkie obowiązki związane z prowadzeniem firmy przewozowej nie są łatwe. Trzeba sobie z tego zdawać sprawę. Jednak oczywistym staje się, iż zagadnieniu temu warto poświęcić uwagę. To się będzie opłacać. Ważnym aspektem wydaje się też kontakt z kimś, kto zna wskazane tu przepisy już od lat i ma praktykę w obronie firm transportowych. Tacy prawnicy są w naszej firmie i pracują na rzecz firm transportowych. Nie życząc nikomu przygód z reputacją, zapraszamy więc do kontaktu. Szkoda stracić licencję.

Maciej Wyrzykowski

Ekspert ds. transportu, wykładowca

Licencje transportowe
10.3.2026
13 min.
Szkoda reputacji i licencji
Nasza praca, jak każda, nie jest wolna od zaskoczeń. Przy czym z reguły to nie my jesteśmy zaskakiwani. Klienci często przesyłają nam pisma wszczynające postępowanie w sprawie spełniania wymogu dobrej reputacji, pytając: ale co to jest?

Legalne sposoby rozliczania kierowców

Umowa o pracę – stabilny fundament

Najbardziej przewidywalną i bezpieczną formą zatrudnienia kierowcy pozostaje umowa o pracę. W realiach kontroli ZUS oraz przepisów unijnych jest to model, który daje największą stabilność i przewidywalność.

Prawidłowo skonstruowane wynagrodzenie powinno obejmować:

wynagrodzenie zasadnicze,

dodatki za pracę w porze nocnej,

rozliczenie dyżurów,

rozliczenie godzin nadliczbowych,

rozliczenie delegowania,

ustalenie podstawy wymiaru składek ZUS.

Istotne jest także odpowiednie zaplanowanie struktury wynagrodzenia pod kątem obciążeń publicznoprawnych. W granicach obowiązujących przepisów możliwe jest zastosowanie rozwiązań, które pozwalają ograniczyć podstawę oskładkowania.

Dotyczy to m.in.:

wykorzystania dostępnych ulg w zakresie ZUS i PIT,

prawidłowego rozliczania należności związanych z zapewnieniem sanitariatów,

stosowania ekwiwalentów, np. za używanie i pranie odzieży roboczej, które przy spełnieniu warunków formalnych nie stanowią podstawy wymiaru składek.

W praktyce odpowiednio ułożona struktura wynagrodzenia może oznaczać oszczędność nawet do około 1 000 zł miesięcznie na jednym kierowcy. Przy flocie np. 10 kierowców daje to około 10 000 zł miesięcznie, czyli nawet 120 000 zł w skali roku. W obecnych realiach to realny wpływ na rentowność przedsiębiorstwa.

Umowa zlecenie – dopuszczalna, ale nie w każdej sytuacji

Umowa zlecenie jest możliwa tam, gdzie współpraca nie spełnia przesłanek stosunku pracy. Może sprawdzić się przy pracach pomocniczych, sezonowych lub zadaniowych (tzw. skoczkowie).

Kluczowe znaczenie ma jednak praktyka. Jeżeli kierowca wykonuje obowiązki w sposób podporządkowany, w stałych godzinach i bez realnej samodzielności, umowa cywilnoprawna może zostać zakwestionowana.

B2B – legalne, lecz pod szczególnym nadzorem

Model B2B nadal jest dopuszczalny. Nie został zakazany. Jednak obecnie jest to forma współpracy najbardziej narażona na kontrolę.

Państwowa Inspekcja Pracy, ZUS i KAS analizują, czy samozatrudnienie nie stanowi w rzeczywistości ukrytego etatu. Temat ten wraca również do agendy rządowej — mimo wycofania wcześniejszych propozycji zmian, kierunek pozostaje wyraźny: większy nacisk na ocenę faktycznej relacji między stronami.

Szerzej omawiamy to zagadnienie w artykule B2B w transporcie pod presją.

Aby model B2B był bezpieczny, musi spełniać realne kryteria niezależności, m.in.:

brak podporządkowania organizacyjnego,

możliwość odmowy przyjęcia zlecenia,

samodzielną organizację pracy,

ponoszenie rzeczywistego ryzyka gospodarczego,

brak wyłączności współpracy.

Jeżeli kierowca „na działalności” pracuje w praktyce jak etatowiec, ryzyko przekwalifikowania jest wysokie.

Najbardziej ryzykowne konstrukcje

Największe zagrożenie nie dotyczy samej formy zatrudnienia, lecz prób obchodzenia przepisów poprzez rozwiązania pozorne.

Umowa o pracę połączona z fikcyjną umową zlecenia

Częstą praktyką jest łączenie etatu z dodatkową umową zlecenia, np. jako magazynier czy mechanik. W rzeczywistości kierowca wykonuje wyłącznie pracę kierowcy, a druga umowa służy jedynie do zmniejszenia podstawy składek.

Jeżeli zakres obowiązków z umowy zlecenia nie jest realnie wykonywany lub pokrywa się z etatem, konstrukcja ta jest łatwa do podważenia.

Umowy „nienazwane”

Konstrukcje mieszane, które formalnie nie są ani klasyczną umową o pracę, ani typową umową cywilnoprawną, również są ryzykowne. W prawie pracy decyduje faktyczny sposób wykonywania obowiązków, a nie nazwa dokumentu.

Minimalne wynagrodzenie i wypłaty poza oficjalnym obiegiem

Najbardziej niebezpieczny model to wypłacanie części wynagrodzenia poza oficjalnym obiegiem. Poza oczywistym ryzykiem podatkowym i składkowym może on skutkować koniecznością zapłaty zaległości z odsetkami oraz poważnymi konsekwencjami finansowymi.

Jak uporządkować system wynagrodzeń

Kluczowe jest spojrzenie na system wynagrodzeń całościowo. Nielegalne lub pozorne konstrukcje mogą przez chwilę obniżać koszty, ale w dłuższej perspektywie generują zbyt duże ryzyko finansowe i organizacyjne. Ewentualne dopłaty składek, odsetki czy spory sądowe potrafią wielokrotnie przewyższyć krótkoterminowe oszczędności.

Umowa zlecenie i B2B są dopuszczalne — ale wyłącznie tam, gdzie rzeczywiście odpowiadają charakterowi współpracy. Model B2B powinien być starannie zaprojektowany i uporządkowany zarówno formalnie, jak i operacyjnie, tak aby realnie spełniał kryteria niezależności. Improwizowane rozwiązania w tym obszarze są dziś jednym z największych źródeł ryzyka.

Warto również uwzględnić sytuację rynkową. Branża transportowa zmaga się z niedoborem kierowców, a przejrzysty i stabilny model wynagrodzeń może być realnym argumentem w procesie rekrutacji i utrzymania pracowników. Coraz częściej liczy się nie tylko wysokość wynagrodzenia, ale także jego transparentność i bezpieczeństwo.

Rozliczanie kierowców to dziś nie tylko kwestia kadrowo-płacowa. To element zarządzania ryzykiem, kosztami oraz budowania stabilnej pozycji firmy na rynku.

Podsumowanie

Legalne rozliczanie kierowców jest możliwe w różnych formach. Kluczowe jest jednak to, aby wybrany model był spójny z rzeczywistością i zgodny z przepisami.

W obecnych realiach szczególnej uwagi wymaga model B2B, a także konstrukcje łączone i pozorne. Firmy, które uporządkują strukturę wynagrodzeń i przeanalizują ryzyka, będą funkcjonować stabilniej — zarówno operacyjnie, jak i finansowo.

W DRIVIA pomagamy firmom transportowym przeprowadzić audyt modeli zatrudnienia i uporządkować system rozliczeń tak, aby był bezpieczny podczas kontroli oraz przewidywalny kosztowo.

Marek Dorabiała

CEO / Założyciel

Regulacje Prawne
25.2.2026
13 min.
Legalne i nielegalne sposoby rozliczania kierowców
Pakiet Mobilności, zmiany w delegowaniu kierowców, wzrost przeciętnego wynagrodzenia wpływający na wysokość składek oraz kontrole ZUS sprawiły, że rozliczanie kierowców stało się jednym z kluczowych obszarów zarządzania firmą transportową. Dziś nie chodzi już wyłącznie o poprawne naliczenie listy płac. System wynagrodzeń musi być zgodny z przepisami kilku państw jednocześnie, uwzględniać charakter wykonywanych operacji transportowych oraz rosnące koszty pracy. W połączeniu z trudną sytuacją gospodarczą w branży powoduje to, że przedsiębiorcy szukają rozwiązań pozwalających ograniczyć obciążenia. Problem polega na tym, że część z tych rozwiązań wiąże się z poważnym ryzykiem.
Brak wpisów do wyświetlenia.
Resetuj filtry
Wyszukaj lub filtruj
Thank you! Your submission has been received!
Oops! Something went wrong while submitting the form.

Kogo dotyczy obowiązek?

Sprawa jest prosta: posiadasz ważne zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego? Każdego roku masz obowiązek przekazać informację o liczbie zatrudnionych osób za rok poprzedni. Dotyczy to firm niezależnie od ich wielkości czy formy prawnej — zarówno spółek, jak i jednoosobowych działalności gospodarczych. I to nawet tych, w których jedynym kierowcą jest właściciel firmy.

Gdzie składać oświadczenie?

Oświadczenie składa się do organu, który wydał zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. W praktyce oznacza to:

Główny Inspektorat Transportu Drogowego (GITD) — gdy zezwolenie było wydane przez GITD (wnioskowałeś jednocześnie o zezwolenie i licencję wspólnotową);

Starostwo Powiatowe/ Urząd Miasta — gdy to tam zostało wydane Twoje zezwolenie na zarobkowy transport krajowy (posiadasz tylko zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub w pierwszej kolejności wnioskowałeś o zezwolenie a dopiero po jakimś czasie o licencję wspólnotową).

Sprawdź kto wydał zezwolenie

Informacje na temat wydanych uprawnień najprościej zweryfikować w ogólnodostępnej bazie: Ewidencja przedsiębiorców transportu drogowego - Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsiębiorców Transportu Drogowego

Po wpisaniu numeru NIP firmy i kliknięciu „Szukaj” informacja pojawi się w sekcji „Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie rzeczy” pod pozycją „Organ wydający zezwolenia”.  

Termin złożenia oświadczenia

To coroczny obowiązek, który nie zapowiada się, że zniknie z kalendarza. Dane o liczbie zatrudnionych osób i średniej liczbie kierowców za ubiegły rok należy złożyć najpóźniej do 31 marca roku następnego. Zatem oświadczenie za rok 2025 powinno zostać przekazane organowi do 31 marca 2026 r.

Wzór oświadczenia

Formalnie oświadczenie składa się z dwóch pozycji:

liczby osób zatrudnionych na dzień 31 grudnia poprzedniego roku – w tym miejscu wskazujesz wszystkie osoby w firmie na dzień 31.12.2025 r. bez względu na formę ich zatrudnienia (umowy o pracę, umowy cywilnoprawne, współpraca B2B). W tym punkcie właściciel uwzględnia również siebie.

średniej arytmetycznej kierowców wykonujących operacje transportowe w poprzednim roku — w tym punkcie uwzględnij wszystkich kierowców: stale wykonujących pracę, sezonowców, zleceniobiorców a nawet tzw. „skoczków” z podziałem na poszczególne miesiące. Właściciel dolicza również siebie, jeżeli w ramach swoich obowiązków wykonywał przewozy dla swojej firmy.

Forma złożenia oświadczenia zależy od organu, do którego je kierujemy.

Jeśli adresatem oświadczenia jest GITD wniosek należy złożyć poprzez dedykowany formularz za pomocą platformy ePUAP. Wniosek znajduje się pod adresem: https://epuap.gov.pl/wps/portal/strefa-klienta/katalog-spraw/motoryzacja-i-transport/ewidencje-i-transport-miedzynarodowy/oswiadczenie-przedsiebiorcy-o-liczbie-osob-zatrudnionych-w-przedsiebiorstwie-kreptd-

Przy wypełnianiu formularza ePUAP należy wskazać, że dane dotyczą roku 2025 (wybrać z listy rozwijalnej rok 2025) oraz podpisać oświadczenie podpisem elektronicznym na platformie ePUAP.

W przypadku, gdy zezwolenie zostało wydane przez Starostwo – informacji należy szukać bezpośrednio na stronach danego urzędu (najczęściej na stronach Wydziału Komunikacji). Każdy organ ma swoje zasady i swój wzór oświadczenia.  

Jak obliczyć średnią arytmetyczną zatrudnionych kierowców?

Średnią arytmetyczną zatrudnionych kierowców oblicza się korzystając ze wzoru:  

śr. arytmetyczna kierowców = liczba kierowców wykonujących przewozy w styczniu + w lutym + … + w grudniu 12

Podsumowanie

Złożenie oświadczenia to rutynowa formalność, ale bardzo istotna — jej niedopełnienie w terminie może rodzić konsekwencje administracyjne, włącznie z weryfikacją spełniania warunków wykonywania transportu. Dlatego warto ustawić sobie coroczne przypomnienie w kalendarzu i potraktować ten obowiązek jako stały element obsługi dokumentacyjnej firmy.

Michał Pasik

Specjalista ds. czasu pracy kierowców, szkoleniowiec

Licencje transportowe
2.3.2026
2 min
Oświadczenie w sprawie ilości zatrudnionych kierowców
Ustawa o transporcie drogowym pełna jest różnych obowiązków narzucanych na przewoźników w związku z prowadzoną przez nich działalnością. Jednym z takich przykrych obowiązków jest złożenie corocznego oświadczenia o ilości zatrudnionych kierowców.

5 tyś zamiast 3 tyś

Usiedli i policzyli. Z obliczeń wyszło, że początkowa kwota wsparcia przewidziana w przepisach (max. 3 tyś złotych na tachograf) nie pozwala na rzeczywiste pokrycie wydatków poniesionych na ten cel przez firmy transportowe. Nie jest to żadne zaskoczenie. Z informacji zebranych wśród naszych przewoźników wynika, że średnia kwota którą firmy musiały „wyłożyć” w związku z obowiązkową wymianą tachografu wahała się zazwyczaj między 4 a 5 tyś złotych.  

Tym samym Ministerstwo zdecydowało się na podniesienie maksymalnej kwoty refinansowania do 5 tysięcy złotych. Ostatecznie przyznana kwota nie będzie jednak mogła być wyższa niż ta, która faktycznie widnieje na fakturze z serwisu.  

Co bardzo istotne – jeżeli wniosek został już złożony to absolutnie nie ma potrzeby składania go ponownie. Dofinansowanie zostanie tak czy inaczej przyznane biorąc pod uwagę nową stawkę.

Wymiana tacho za granicą

Nowe przepisy dopuszczają refinansowanie prac wykonanych w warsztatach na terenie całej Unii Europejskiej. W takim przypadku uprawniony przewoźnik musi dołączyć do wniosku potwierdzenie, że instalator lub warsztat, który wyposażył właściwy pojazd w inteligentny tachograf, w dniu dokonywania tej czynności był zatwierdzony zgodnie z unijnymi przepisami. Jeżeli takie potwierdzenie wydane zostało w innym języku niż polski trzeba również postarać się o tłumaczenie.

Refinansowanie dla busów – nabór uzupełniający

Dochodzimy do informacji, na którą czekała cała rzesza przedsiębiorców zajmujących się przewozem do 3,5 tony. Jak wiadomo, już 1 lipca 2026 roku wchodzi w życie obowiązek używania tachografu przez kierowców wykonujących międzynarodowe zarobkowe przewozy tzw. „busami”. Tym samym wielu przewoźników zamontowało już inteligentne urządzenia rejestrujące w swoim pojazdach. Nie zostali oni jednak objęci wsparciem w pierwszym naborze.  

Teraz ma się to zmienić. Ministerstwo zapowiada, że jeżeli zostanie uruchomiony nabór uzupełniający to również i tacy przewoźnicy będą mogli ubiegać się o zwrot poniesionych kosztów. Kiedy to nastąpi i czy na pewno starczy środków dla każdego? Do dyspozycji beneficjentów przewidziano łącznie ok. 320 mln zł i z pewnością kwota ta  nie została jeszcze wyczerpana (wnioski do tej pory złożyło ok. 15 tyś uprawnionych przewoźników). Pozostaje zatem czekać na ogłoszenie naboru uzupełniającego. Będę o tym na bieżąco informować.  

Ostatnia szansa dla pierwszego naboru

Na koniec przypominam, że termin składania wniosków w pierwszym naborze upływa… dzisiaj tj. 2 marca. Co prawda nie obejmuje on jeszcze przewoźników do 3,5 tony, ale jeżeli są wśród naszych czytelników firmy zajmujące się transportem ciężkim – nie ma na co czekać. Początkowo niekorzystne zapisy dotyczące konieczności utrzymania pojazdu w swojej flocie przez 3 lata zostały usunięte, o czym informowaliśmy tutaj: Zmiany w refinansowaniu – 5 tys. zł za tachograf, zwroty dla „busiarzy” i możliwość sprzedaży auta | Tachografy

Trzymamy rękę na pulsie i będziemy informować o dalszych ogłoszeniach Ministerstwa. Instrukcja składania wniosku o refinansowanie znajduje się w naszym wcześniejszym artykule: Refinansowanie tachografów – breaking news!

Michał Pasik

Specjalista ds. czasu pracy kierowców, szkoleniowiec

Tachografy
2.3.2026
2 min
Refinansowanie tachografów – aktualizacja 02.03.2026 r.
Luty to najkrótszy miesiąc w roku i rzeczywiście mam wrażenie, że minął co najmniej dwukrotnie szybciej niż zimowy styczeń. Mimo wszystko Ustawodawca wyrobił się z opublikowaniem długo wyczekiwanego rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania pomocy de minimis na refinansowanie wyposażenia w inteligentny tachograf. To z kolei oznacza trzy bardzo istotne zmiany – podniesienie kwoty wsparcia, możliwość uzyskania refinansowania dla tachografów wymienionych za granicą oraz objęcie programem pojazdów do 3,5 tony. Oczywiście o ile starczy środków.

Siedziba ITS

Instytut Transportu Samochodowego ma swoją siedzibę w Warszawie na ul. Jagiellońskiej 80. Budynek został niedawno wyremontowany i, po kilkuletniej nieobecności, egzaminy w stolicy ponownie odbywają się na Pradze Północ. Wiele osób (nieco żartobliwie) twierdzi, że na nową siedzibę „złożyły się” solidarnie wszystkie osoby podchodzące kilkanaście razy do egzaminu na Certyfikat Kompetencji Zawodowych. Na to nie mam żadnych dowodów jednak trzeba przyznać, że nowe-stare lokum wygląda naprawdę schludnie.

Liczba wydanych Certyfikatów

Przejdźmy do konkretów. Załóżmy, że ktoś rozpoczął 2025 rok z silnym postanowieniem: „zdam CKZ!”. Ile osób może odhaczyć sobie ten punkt ze swojej listy? Zgodnie z przesłanymi informacjami liczba wydanych certyfikatów kompetencji zawodowych w zakresie transportu drogowego rzeczy w roku 2025 wyniosła 2408. Natomiast liczba wydanych certyfikatów kompetencji zawodowych w zakresie transportu drogowego osób – 586. Daje to łączną liczbę 2994 certyfikatów.  

Żeby przedstawione powyżej dane cokolwiek znaczyły, zestawmy je ze statystykami z 2024 roku. Wówczas wydano odpowiednio 2020 i 540 certyfikatów, czyli łącznie 2560. Jak łatwo policzyć rok do roku zanotowano zatem wzrost o prawie 17%.  

Zdawalność

To, że wzrosła ilość wydanych Certyfikatów wcale jeszcze nie musi oznaczać niczego pozytywnego w kontekście zdawalność egzaminu. Tu jednak czeka na nas całkiem miła niespodzianka. Okazuje się, że procentowy wskaźnik zdawalności na egzaminach w transporcie drogowym rzeczy w roku 2025 wyniósł 42,3% zaś w transporcie drogowym osób w roku 2025 - 56,7%. Oznacza to wzrost o ok. 10 punktów procentowych w porównaniu do 2024 roku.  

Dodajmy jednak łyżkę dziegciu do naszej beczki miodu i wyjaśnijmy co oznacza „procentowy wskaźnik zdawalności”. ITS tworzy taki wskaźnik porównując liczbę złożonych wniosków o przystąpienie do egzaminu do liczby wydanych Certyfikatów. Tym samym 42,3% zdawalności oznacza, że niecała połowa osób, które ubiegały się o CKZ rzeczywiście go otrzymały i to… niekoniecznie w pierwszym podejściu. Wniosek składa się bowiem raz (ITS nie uwzględnia wniosków o egzamin poprawkowy).  

Wcale nie jest dobrze

Skąd taki tytuł akapitu skoro zdawalność wzrosła rok do roku? Otóż cofając się w statystykach o kolejne lata można dojść do wniosku, że zdawalność nie powróciła jeszcze na (w miarę stabilny) poziom ok. 50%. To właśnie taki wskaźnik notowany był przez kilka kolejnych lat z rzędu przed kryzysem w roku 2024.

Z czego może wynikać tak niski wskaźnik zdawalności?

Prowadzę zajęcia na Certyfikat Kompetencji Zawodowych już dobrych parę lat i moim zdaniem przyczyn jest co najmniej kilka. Za najważniejsze uważam jednak:

  1. Częste zmiany w pytaniach testowych i zadaniach egzaminacyjnych.
  2. Ogromna ilość nieaktualnych materiałów krążących po sieci oraz kursy wątpliwej jakości.

W odniesieniu do pierwszej pozycji na liście przypominam, że baza pytań i zadań nie jest jawna – może zmieniać się z tygodnia na tydzień i to bez żadnego uprzedzenia. Decydując się zatem na szkolenie przygotowujące warto zwrócić uwagę, czy rzeczywiście organizator zapewnia sprawne dostosowywanie swojego szkolenia do wymagań egzaminacyjnych.  

Co do punktu drugiego – niestety to stały problem, z którym mierzy się cała branża transportu drogowego. Niejednokrotnie na zajęciach spotykam osoby, które:

uczestniczyły w innych szkoleniach jednak okazało się, że prowadzący nie mają pojęcia o temacie zajęć,

wykupiły materiały w sieci, ale okazało się, że na egzaminie nic się nie powtórzyło,

kupiły książkę, która teoretycznie miała kompleksowo przygotować ich do egzaminu, ale w treści natknęli się na całą masę błędów merytorycznych.

Gdzie szukać pomocy?

Powstaje zatem pytanie – jak tego uniknąć? I tutaj nie mam zamiaru rozpisywać się nad tym, jak wspaniałe są nasze szkolenia w porównaniu do konkurencji. Swoim nazwiskiem ręczę jednak za to, że przykładamy mnóstwo uwagi żeby dostarczyć Wam produkt, dzięki któremu zoptymalizujecie swoje szanse na uzyskanie Certyfikatu w krótkim czasie. Nowoczesna platforma, starannie ułożone materiały, zajęcia prowadzone przez praktyków w branży, ale przede wszystkim stałe wsparcie od nas, czyli całego zespołu firmy DRIVIA. Nie jesteśmy kolejną firmą XYZ, która reklamuje się jako „grono ekspertów” a tak naprawdę za całym kursem stoi jedna osoba. Mamy ugruntowaną pozycję na rynku na co dzień rozliczając kilkaset firm transportowych, zajmując się kadrami oraz płacami a także doradztwem w bieżącej działalności. Zatrudniamy byłych Inspektorów PIP oraz ITD. Dzięki temu jesteśmy na bieżąco ze wszystkimi zmianami w branży i reagujemy natychmiast.  

Serdecznie zapraszam do zapoznania się naszą ofertą i do kontaktu w razie jakichkolwiek pytań: Certyfikat Kompetencji Zawodowych

Michał Pasik

Specjalista ds. czasu pracy kierowców, szkoleniowiec

Certyfikat Kompetencji Zawodowych
11.2.2026
2 min
Zdawalność egzaminu na CKZ – najnowsze statystyki od ITS
Każdego roku w okolicach stycznia zwracam się z uprzejmą prośbą do Instytutu Transportu Samochodowego o przedstawienie statystyk dotyczących ogólnopolskiej zdawalności egzaminu na Certyfikat Kompetencji Zawodowych. Również w tym roku wystosowałem pismo, na które w krótkim czasie otrzymałem odpowiedź. Co ciekawego znajduje się w podsumowaniu 2025 roku? Czy można zauważyć jakieś trendy? Odpowiedź w poniższym artykule.
Brak wpisów do wyświetlenia.
Resetuj filtry
Wyszukaj lub filtruj
Thank you! Your submission has been received!
Oops! Something went wrong while submitting the form.