Baza wiedzy

Nie zawsze jednak usunięcie danego auta z floty oznacza wymianę modelu na nowszy. W dobie trudnych czasów dla przewoźników drogowych często mamy do czynienia ze stopniową redukcją skali działalności lub czasowym zawieszeniem funkcjonowania całej firmy. Sprzedaż pojazdów to naturalna konsekwencja takich działań.  

Niezależnie od przyczyny, zbycie pojazdu wykorzystywanego do działalności transportowej wiąże się z pewnymi obowiązkami natury prawnej oraz formalnej. W tym artykule postaram się przybliżyć najważniejsze z nich.  

‍

Sprzedaję auto – co z wypisem?

Nie prowadzę co do tego szczegółowych statystyk, jednak, jeśli miałbym wskazać najczęstszą wątpliwość, z którą dzwonią do mnie klienci pozbywający się części swojej floty, to byłby to bez wątpienia problem związany z wypisem lub licencją.  

Załóżmy zatem, że przedsiębiorca ma auto zgłoszone do licencji transportowej a w pojeździe znajduje się stosowny wypis. Wypis ma zadanie potwierdzić, że przewoźnik realizujący transport danym pojazdem posiada uprawnienia do podejmowania i wykonania działalności gospodarczej w tym zakresie. Po pierwsze zatem – zanim pozbędziemy się auta, należy pamiętać, aby wspomniany przed chwilą wypis koniecznie z niego wyciągnąć. Dla nowego właściciela jest to dokument całkowicie zbędny, którym nie może się posłużyć.  

Co zrobić z pozostawionym wypisem? Tutaj wiele zależy od tego, jakie są przyszłe plany przedsiębiorcy. Wypis nie jest bowiem dokumentem przypisanym do konkretnego numeru rejestracyjnego i może dalej pełnić swoją rolę w innym pojeździe wykorzystywanym przez tą samą firmę. Z taką sytuacją możemy mieć do czynienia na przykład w przypadku wymiany pojazdów – jeden pojazd zostanie sprzedany i na jego miejsce pojawia się nowy. Wówczas wypis ze zbywanego pojazdu bez problemu można przełożyć do auta nabytego. Najważniejsze to pamiętać, aby liczba posiadanych wypisów nie przekroczyła liczby pojazdów, dla których przewoźnik udokumentował swoją zdolność finansową w urzędzie. Ustawa o transporcie drogowym stwierdza bowiem, że:  

Przedsiębiorca jest obowiązany zwrócić ponadliczbowe wypisy do organu, który je wydał w terminie 7 dni od dnia, w którym łączna liczba wypisów przekroczyła liczbę pojazdów, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.

Zgodnie z pozycją 1.2 taryfikatora znajdującego się w załączniku 3 do Ustawy posiadanie wypisów w łącznej liczbie przekraczającej liczbę pojazdów, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej zagrożone jest karą w wysokości 500 zł za każdy ponadliczbowy wypis.  

Niezależnie od tego, czy dochodzi do redukcji floty czy jedynie do wymiany aut, zaistniałą sytuację należy zgłosić do urzędu, który wydał firmie zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (licencję krajową). Sprawę trzeba zatem skierować do Starostwa Powiatowego, Urzędu Miasta lub też do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego (GITD). Najprostszym sposobem potwierdzenia danych wydawcy dokumentu jest przeczytanie tej informacji wprost z wypisu lub odwiedziny strony Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego (KREPTD): Ewidencja przedsiębiorców transportu drogowego - Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsiębiorców Transportu Drogowego

Na zgłoszenie zmian ustawodawca daje przewoźnikowi 28 dni od daty ich zaistnienia. Czasu jest zatem sporo.  

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w zakresie zgłoszenia zmian w licencji – zapraszamy do kontaktu.  

‍

‍

Sprzedaję auto – co z tachografem?

W odniesieniu do tachografu najważniejszym obowiązkiem po stronie przewoźnika, przed finalizacją sprzedaży auta, jest pobranie danych zarejestrowanych przez urządzenie. Ich późniejsze odzyskanie może być bardzo kłopotliwe a ciągłość danych ma niezwykle istotne znaczenie w kontekście przyszłej kontroli oraz bieżącej analizy czasu pracy.  

Wczytanie pełnych informacji z tachografu możliwe jest wyłącznie w przypadku użycia karty przedsiębiorstwa danego przewoźnika oraz aktywnej blokady firmowej. Czy koniecznie należy ją dezaktywować jeszcze przed usunięciem auta z floty? Takie postępowanie zalecam, aczkolwiek nowy nabywca automatycznie zdejmie starą blokadę wsuwając do tachografu swoją kartę przedsiębiorstwa. Taryfikator nie przewiduje również żadnej sankcji za niedopilnowanie tej kwestii.  

Pisząc artykuł pod koniec sierpnia 2026 roku nie można zapomnieć również o kwestii refinansowania wymiany tachografów. Zbliża się bowiem 31 dzień miesiąca – termin, do którego należało utrzymać zgłoszenie pojazdu (objętego wsparciem) do licencji wspólnotowej. Wcześniejsza sprzedaż auta z tachografem, na który otrzymało się refinansowanie, możliwa była wyłącznie za zgodą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Po tej dacie przewoźnik będzie jedynie zobowiązany do przechowywania dokumentów świadczących o wymianie tachografu (np. faktur) oraz wydruków danych technicznych i informacji o kalibracji.

‍

Sprzedaję auto – czy muszę zgłaszać to do urzędu?

Zbycie pojazdu zarejestrowanego w Polsce wiąże się z koniecznością zawiadomienia właściwego organu. Na dokonanie tej czynności sprzedający ma 30 dni kalendarzowych od dnia zbycia, czyli najczęściej od daty wystawienia faktury albo podpisania umowy. Niedopełnienie obowiązku może skutkować karą administracyjną w wysokości 250 zł.

Zawiadomienie należy skierować do wydziału komunikacji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dotychczasowego właściciela. Można je złożyć osobiście, wysłać pocztą lub przekazać elektronicznie. Potrzebne będą dane nabywcy oraz kopia dokumentu potwierdzającego sprzedaż. Usługa jest bezpłatna, a potwierdzenie zgłoszenia warto zachować na wypadek późniejszych mandatów, opłat drogowych lub innych należności związanych z pojazdem.

Wyrejestrowanie jest odrębną procedurą i dotyczy między innymi kradzieży, demontażu, trwałej utraty oraz sprzedaży lub wywozu pojazdu za granicę. Zwykła sprzedaż auta innemu podmiotowi w Polsce nie stanowi podstawy do jego wyrejestrowania.

‍

Sprzedaję auto – co z polisą?

Sprzedaż pojazdu nie powoduje automatycznego rozwiązania umowy OC. Polisa przechodzi z mocy prawa na nabywcę, dlatego sprzedający powinien przekazać mu potwierdzenie zawarcia ubezpieczenia.

O sprzedaży trzeba jednak poinformować zakład ubezpieczeń w terminie 14 dni. W zgłoszeniu należy podać dane nabywcy - w przypadku osoby fizycznej imię, nazwisko, adres i numer PESEL, a w przypadku osoby prawnej nazwę, adres siedziby oraz numer REGON.

Do chwili skutecznego powiadomienia ubezpieczyciela sprzedający i nabywca odpowiadają solidarnie za zapłatę składki przypadającej za okres po sprzedaży. Nie warto więc odkładać zgłoszenia, ponieważ zakład ubezpieczeń może dochodzić nieopłaconej części składki również od poprzedniego właściciela.

Nabywca może korzystać z dotychczasowego OC do końca okresu ubezpieczenia albo wypowiedzieć polisę i zawrzeć nową. W razie wypowiedzenia sprzedającemu przysługuje zwrot składki za niewykorzystany okres ochrony. Trzeba również pamiętać, że przejęta polisa nie przedłuży się automatycznie na kolejny rok.

Inaczej może wyglądać sytuacja z dobrowolnymi ubezpieczeniami, takimi jak AC czy assistance. Ich dalszy los zależy od warunków konkretnej umowy, dlatego po sprzedaży należy skontaktować się z ubezpieczycielem.

‍

Sprzedaję auto – o czym jeszcze pamiętać?

Pojazd wykorzystywany w transporcie jest zwykle przypisany nie tylko do licencji i polisy, lecz także do wielu dodatkowych systemów. Przed jego przekazaniem warto zatem sprawdzić konto w systemie e-TOLL. Urządzenie OBU albo ZSL należy odłączyć od sprzedawanego pojazdu w Internetowym Koncie Klienta, a następnie dezaktywować, zwrócić lub przypisać do innego auta. Pozostawienie aktywnego urządzenia może prowadzić do naliczania opłat na konto dotychczasowego właściciela. Podobne działania trzeba wykonać w zagranicznych systemach opłat drogowych oraz u operatorów urządzeń działających w ramach EETS.  

Pojazd należy również usunąć lub przepisać w systemach telematycznych, GPS, kartach paliwowych, aplikacjach flotowych i umowach serwisowych. Przed przekazaniem auta warto skasować zapisane dane firmy, kierowców, tras i kontaktów, a także odebrać wyposażenie należące do przedsiębiorstwa. Dotyczy to między innymi kart paliwowych, urządzeń lokalizacyjnych, telefonów, dokumentów przewozowych i elementów wyposażenia kabiny.

Sprzedaż trzeba także prawidłowo udokumentować pod względem księgowym i podatkowym. Jeżeli pojazd stanowił środek trwały przedsiębiorstwa, należy wystawić odpowiedni dokument sprzedaży, rozliczyć przychód i podatek VAT zgodnie z sytuacją firmy oraz wykreślić auto z ewidencji środków trwałych. Szczególnej uwagi wymaga pojazd będący przedmiotem leasingu, kredytu lub zabezpieczenia- przed sprzedażą należy potwierdzić, czy przedsiębiorca rzeczywiście może nim swobodnie rozporządzać.

‍

Podsumowanie

Sprzedaż pojazdu wykorzystywanego w firmie transportowej nie kończy się na podpisaniu umowy i przekazaniu kluczyków. Wycofanie auta z floty wiąże się z kilkoma obowiązkami dotyczącymi licencji transportowej, tachografu, rejestracji oraz ubezpieczenia.

Zakres wymaganych działań zależy między innymi od tego, czy pojazd zostanie zastąpiony nowym, czy jego sprzedaż oznacza trwałe zmniejszenie floty. Warto więc wcześniej sprawdzić dokumenty związane z autem, pobrać potrzebne dane i dopilnować wymaganych zgłoszeń. Pozwoli to uporządkować sytuację formalną firmy i uniknąć problemów, które mogą ujawnić się dopiero podczas kontroli lub po przekazaniu pojazdu nowemu właścicielowi.

‍

Michał Pasik

Kierownik ds. szkoleń i rozwoju

Kogo dotyczą zmiany od 1 lipca 2026 r.?

Obowiązek montażu tachografu nie obejmie każdego busa. Najważniejsze są trzy elementy: masa, rodzaj przewozu i trasa. Nowe przepisy dotyczą przewozu rzeczy wykonywanego pojazdem lub zespołem pojazdów o DMC powyżej 2,5 tony, jeżeli przewóz ma charakter międzynarodowy albo kabotażowy. W praktyce może to dotyczyć wielu firm realizujących transport ekspresowy, przewozy dla e-commerce, dostawy między magazynami w różnych państwach UE lub kabotaż po rozładunku za granicą.

Nie należy jednak automatycznie zakładać, że każdy pojazd w firmie musi mieć tachograf. Sama zmiana od 1 lipca 2026 r. nie dotyczy typowego transportu krajowego w zakresie 2,5–3,5 tony. Przepisy spod regulacji wyłączają także m.in. określone przewozy niezarobkowe (na potrzeby własne) pod warunkiem, że prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia kierowcy.

Dlatego pierwszym krokiem przed 1 lipca 2026 r. powinien być audyt floty. Trzeba sprawdzić nie tylko DMC samego pojazdu, ale również konfiguracje z przyczepą, typowe trasy, charakter przewozu i to, czy firma wykonuje przewozy kabotażowe.

‍

Co będzie sprawdzane podczas kontroli drogowej?

Kontrola busa z tachografem nie będzie ograniczała się do pytania, czy tachograf jest zamontowany. Organ kontrolny może weryfikować sposób jego używania, dane z karty kierowcy, zapisy aktywności, wydruki, dokumenty przewozowe oraz zgodność czasu jazdy i odpoczynków.

Do kontroli drogowej w Polsce uprawnieni są funkcjonariusze Policji, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej i Straży Granicznej. Przepisy dotyczące dokumentów wskazują, że kierowca podczas przewozu drogowego powinien mieć przy sobie i okazywać na żądanie m.in. kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne, wydruki z tachografu oraz wymagane dokumenty przewozowe. W przypadku transportu rzeczy dochodzą dokumenty związane z ładunkiem, a w transporcie międzynarodowym także świadectwo kierowcy (w przypadku kierowcy z kraju trzeciego).  

Przy kontroli drogowej dotyczącej aspektów czasu pracy kierowca musi być przygotowany na okazanie zapisów z bieżącego dnia oraz poprzednich 56 dni. Chodzi m.in. o kartę kierowcy, wpisy manualne, wydruki oraz wykresówki z tego okresu, jeżeli kierowca prowadził także pojazd z tachografem analogowym.  

To oznacza, że problemem może być nie tylko przekroczenie czasu jazdy. Problemem może okazać się brak spójnej historii aktywności. Jeżeli kierowca przez część miesiąca jeździł busem bez tachografu, przez część wykonywał inne obowiązki, a tylko okazjonalnie prowadził pojazd objęty rozporządzeniem 561/2006, firma musi umieć to udokumentować.

‍

56 dni wstecz — największa pułapka dla firm z busami

W transporcie ciężkim obowiązek dokumentowania aktywności kierowcy jest codziennością. W firmach posiadających flotę do 3,5 tony często będzie to nowość. Tymczasem podczas kontroli nie wystarczy powiedzieć: „kierowca dopiero dziś jedzie na tachografie” albo „wcześniej jeździł po kraju”.

Kontrolujący może sprawdzić dane z karty, wpisy manualne, wydruki i dokumenty potwierdzające okresy nieprowadzenia pojazdu. Jeżeli aktywność z poprzednich dni nie będzie prawidłowo udokumentowana, firma naraża się na zarzut naruszenia obowiązków ewidencyjnych.

Szczególną uwagę trzeba zwrócić na kierowców, którzy pracują mieszanie: jednego dnia prowadzą busa w przewozie międzynarodowym, innego dnia wykonują załadunki, obsługę magazynu, przewozy krajowe albo zadania administracyjne. Po zmianach każda taka aktywność może mieć znaczenie dla poprawnego rozliczenia czasu pracy.

‍

Jakie naruszenia będą najbardziej ryzykowne?

Po 1 lipca 2026 r. najczęstsze problemy mogą dotyczyć kilku obszarów.

Pierwszy to odcinki krajowe podróży międzynarodowych. To ryzyko szczególnie dla firm, które będą próbowały „przejechać do granicy” bez tachografu i dopiero tam rozpocząć rejestrację. Taka praktyka jest bardzo ryzykowna, bo decydujące znaczenie ma charakter całego przewozu, a nie miejsce, w którym kierowca uzna, że zaczyna stosować przepisy.

Drugi obszar to nieprawidłowe używanie tachografu: brak wpisów manualnych, jazda bez karty, zła obsługa selektora aktywności, brak wydruków w sytuacjach wymaganych albo nieudokumentowane okresy pracy i odpoczynku.

Trzeci obszar to manipulacje. Używanie cudzej karty, korzystanie z kilku kart, ingerencja w tachograf, odłączenie urządzenia albo stosowanie niedozwolonego oprogramowania to naruszenia, które mogą uderzyć zarówno w kierowcę powodując zatrzymanie jego prawa jazdy jak i w firmie doprowadzając do utraty licencji.

Czwarty obszar to pobieranie danych. Sam montaż tachografu nie wystarczy. Firma musi zorganizować cykliczne pobieranie danych z tachografu i kart kierowców. Brak pobrania danych w terminie może skutkować karą pieniężną oraz doprowadzić do nieprawidłowości w ewidencji czasu pracy i rozliczeniu kierowcy.

‍

Kary: odpowiedzialność kierowcy, firmy i zarządzającego

Kontrola drogowa może zakończyć się konsekwencjami dla trzech stron: kierowcy, podmiotu wykonującego przewóz oraz zarządzającego transportem.

Naruszenia stwierdzone podczas kontroli drogowej mogą oznaczać grzywnę dla kierującego, karę administracyjną dla firmy oraz karę administracyjną dla zarządzającego transportem. Zgodnie z Ustawą o transporcie drogowym suma kar podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć:

Szczególnie niebezpieczne są naruszenia kwalifikowane jako najpoważniejsze, w tym te związane z manipulacją tachografem lub rażącym naruszeniem obowiązków dotyczących czasu pracy. Najpoważniejsze naruszenia (NN) mogą doprowadzić do utraty przez przewoźnika dobrej reputacji, czyli w konsekwencji do zawieszenia licencji.

‍

Czy busy będą częściej kontrolowane?

Nie da się zagwarantować, jak będzie wyglądała praktyka kontrolna po 1 lipca 2026 r., ale firmy powinny założyć, że busy wykonujące przewozy międzynarodowe staną się bardziej widoczne dla organów. Skoro przepisy rozszerzają obowiązki na lekkie pojazdy dostawcze, to kontrole naturalnie będą obejmować także tę grupę.

Warto pamiętać, że kontrola może dotyczyć nie tylko drogi. Błędy wykryte na trasie mogą uruchomić dalsze czynności wobec przedsiębiorcy. Brak procedur, brak pobranych danych, niespójna ewidencja czasu pracy lub błędy w rozliczeniach szybko przestaną być małym problemem, a staną się problemem rzutującym na przyszłość.

‍

Jak przygotować firmę przed 1 lipca 2026 r.?

Najgorszą strategią jest czekanie do ostatniego tygodnia czerwca 2026 r. Montaż tachografu to tylko jeden element. Firma musi przygotować cały system pracy.

Przede wszystkim należy ustalić, które pojazdy faktycznie podlegają nowym przepisom. Trzeba uwzględnić DMC pojazdu i zestawu, rodzaj przewozu, trasy międzynarodowe, kabotaż oraz ewentualne wyłączenia. Następnie warto zaplanować montaż tachografów z wyprzedzeniem, bo przed wejściem przepisów warsztaty mogą być przeciążone.

Kolejny krok to karty kierowców i karta przedsiębiorstwa. Bez nich firma nie będzie w stanie prawidłowo obsługiwać danych. Równolegle trzeba wdrożyć procedurę pobierania, archiwizacji i analizy plików z tachografu oraz kart kierowców.

Niezbędne będę również zmiany w kwestiach kadrowo- płacowych.  Dotychczas wiele z tych zagadnień funkcjonowało w oparciu o uproszczone rozliczenia, szacunki lub wewnętrzne praktyki stosowane w firmach. Od momentu, gdy podstawą rozliczeń staną się dane zapisane w tachografie, każda aktywność kierowcy będzie mogła zostać zweryfikowana i powiązana z konkretnymi obowiązkami pracodawcy w zakresie czasu pracy oraz wynagrodzeń. A to oznacza, że błędy, które do tej pory często pozostawały niewidoczne, mogą stać się źródłem realnych konsekwencji finansowych i prawnych dla przedsiębiorstwa. Więcej na ten temat pisaliśmy tutaj: Tachograf w busie to dopiero początek. Jak nowe przepisy wpłyną na listy płac kierowców busów? | Kadry i płace

Na końcu trzeba przeszkolić kierowców i dział operacyjny. Kierowca musi wiedzieć, jak używać tachografu, kiedy wykonać wpis manualny, jakie dokumenty mieć przy sobie i co zrobić podczas kontroli. Spedytor lub dyspozytor musi natomiast planować trasę tak, aby nie wymuszać naruszeń. Więcej o nowych zasadach: Czas pracy kierowców busów – jakie zasady będą obowiązywać? | Rozliczenie czasu pracy

‍

Podsumowanie

Zmiany dla busów od 1 lipca 2026 r. nie sprowadzają się do technicznego montażu tachografu. To zmiana całego sposobu organizacji przewozów międzynarodowych pojazdami powyżej 2,5 t DMC. Kontrola będzie mogła objąć czas jazdy, odpoczynki, dane z tachografu, aktywność z 56 dni wstecz, dokumenty przewozowe i sposób używania urządzenia.

Firmy, które przygotują się wcześniej, potraktują nowe obowiązki jako element zarządzania ryzykiem. Firmy, które zlekceważą temat, mogą boleśnie przekonać się, że w transporcie busami od 2026 r. liczenie na brak kontroli przestaje być strategią.

Marek Dorabiała

CEO / Założyciel

Większość firm skupia dziś swoją uwagę na kwestiach technicznych: montażu tachografów, kartach kierowców czy nowych obowiązkach związanych z rejestracją czasu pracy. Tymczasem dla wielu przedsiębiorców prawdziwa rewolucja rozpocznie się dopiero w dziale kadr i płac. Bo tachograf to nie tylko urządzenie rejestrujące aktywność kierowcy. To również początek szczegółowej ewidencji czasu pracy, która bezpośrednio wpływa na sposób naliczania wynagrodzeń.

‍

Koniec „niewidzialnego” czasu pracy kierowców

Dotychczas większość firm funkcjonowała bez tachografów, a ewidencja czasu pracy kierowców opierała się głównie na ręcznych rozpiskach, deklaracjach pracowników czy raportach GPS pokazujących głównie przebieg tras. Takie rozwiązania pozwalały oszacować, gdzie znajdował się pojazd, ale nie dawały możliwości prawidłowego ustalenia czasu pracy kierowcy w rozumieniu przepisów prawa pracy. Wraz z obowiązkowym wyposażeniem busów w tachografy przedsiębiorcy zyskają dostęp do szczegółowych danych dotyczących aktywności kierowców, takich jak czas prowadzenia pojazdu, dyspozycyjność, inna praca, przerwy czy odpoczynki. Oznacza to, że po raz pierwszy możliwe będzie precyzyjne odtworzenie rzeczywistego czasu pracy kierowcy, a tym samym prawidłowe rozliczanie nadgodzin, pracy w porze nocnej, pracy w niedziele i święta oraz innych składników wynagrodzenia. To właśnie dlatego nadchodzące zmiany nie są wyłącznie zmianą transportową – są przede wszystkim rewolucją w obszarze kadr, płac i rozliczania wynagrodzeń kierowców.

‍

Rewolucja w kadrach i płacach kierowców busów

Wraz z objęciem przewozów busami przepisami rozporządzenia 561/2006 oraz rozszerzeniem stosowania ustawy o czasie pracy kierowców, wielu przewoźników po raz pierwszy będzie musiało zmierzyć się z zagadnieniami, które od lat funkcjonują w transporcie ciężkim.

Mowa między innymi o:

To właśnie tutaj może pojawić się największe wyzwanie dla przedsiębiorców. Dotychczas wiele z tych zagadnień funkcjonowało w oparciu o uproszczone rozliczenia, szacunki lub wewnętrzne praktyki stosowane w firmach. Od momentu, gdy podstawą rozliczeń staną się dane zapisane w tachografie, każda aktywność kierowcy będzie mogła zostać zweryfikowana i powiązana z konkretnymi obowiązkami pracodawcy w zakresie czasu pracy oraz wynagrodzeń. A to oznacza, że błędy, które do tej pory często pozostawały niewidoczne, mogą stać się źródłem realnych konsekwencji finansowych i prawnych dla przedsiębiorstwa.

‍

Nowe przepisy – nowe ryzyka dla firm do 3,5 tony

Pierwszym istotnym ryzykiem jest niewłaściwie skonstruowana polityka wynagrodzeń. W wielu firmach funkcjonujące dziś modele rozliczeń powstawały w warunkach ograniczonej ewidencji czasu pracy i opierały się przede wszystkim na stałych stawkach dziennych lub uproszczonych zasadach rozliczeń. Po wdrożeniu tachografów każda aktywność kierowcy będzie możliwa do zweryfikowania, a ewidencja czasu pracy zacznie bezpośrednio wpływać na wysokość wynagrodzenia. Kluczowe znaczenie zyska prawidłowa konfiguracja list płac, właściwe rozliczanie dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej czy w niedziele i święta, a także wykorzystanie dostępnych ulg i rozwiązań pozwalających optymalizować koszty zatrudnienia zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Drugim obszarem ryzyka są potencjalne roszczenia kierowców. Branża transportowa doskonale pamięta sytuację, jaka miała miejsce w 2022 roku po wejściu w życie Pakietu Mobilności, kiedy wielu pracowników zaczęło kwestionować dotychczasowe zasady rozliczeń i dochodzić swoich praw. Bardzo podobny scenariusz może powtórzyć się w sektorze busów. Kierowcy coraz częściej wymieniają się informacjami na forach branżowych, grupach internetowych czy podczas rozmów na parkingach. Problem polega na tym, że część tych informacji opiera się na niepełnej wiedzy lub powielanych mitach. Niezależnie jednak od ich źródła, rosnąca świadomość pracowników może prowadzić do składania roszczeń dotyczących nadgodzin, pracy w porze nocnej czy innych składników wynagrodzenia. W przypadku sporu sądowego to właśnie analiza danych z tachografu oraz prawidłowość prowadzonej ewidencji czasu pracy będą stanowiły podstawowy materiał dowodowy.

Trzecim ryzykiem są kontrole organów państwowych. Zarówno Państwowa Inspekcja Pracy, jak i Zakład Ubezpieczeń Społecznych od lat opierają swoje ustalenia w branży transportowej przede wszystkim na analizie danych z tachografów, ewidencji czasu pracy, list płac oraz potwierdzeń wypłaty wynagrodzeń. Po objęciu obowiązkiem stosowania tachografów również przewoźników wykonujących transport pojazdami do 3,5 tony, możliwości weryfikacji prawidłowości rozliczeń znacząco wzrosną. Dane zapisane w urządzeniu będą mogły zostać bezpośrednio porównane z dokumentacją kadrowo-płacową, co pozwoli szybko wychwycić wszelkie nieprawidłowości.

Wielu przewoźników może po raz pierwszy zetknąć się z sytuacją, w której każda minuta aktywności kierowcy znajdzie swoje odzwierciedlenie zarówno w ewidencji czasu pracy, jak i na liście płac. Dlatego już dziś warto przeanalizować obowiązujące w firmie procedury, sposób naliczania wynagrodzeń oraz organizację procesu rozliczania kierowców. Im wcześniej przedsiębiorca przygotuje się do nowych realiów, tym łatwiej będzie uniknąć kosztownych błędów, sporów z pracownikami i problemów podczas kontroli.

Jak przygotować firmę do nowych obowiązków?

Przygotowania nie powinny ograniczać się wyłącznie do zakupu urządzeń i wyrobienia kart kierowców. Wdrożenie tachografów to dopiero początek — realna zmiana zaczyna się tam, gdzie dane z tachografu trzeba przełożyć na ewidencję czasu pracy, listę płac i konkretne kwoty wynagrodzeń.

Warto przeprowadzić kompleksowy audyt obejmujący:

Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że największe problemy nie pojawiają się przy samym montażu tachografu, ale przy pierwszych listach płac sporządzonych na podstawie nowych danych. To właśnie wtedy okazuje się, czy firma ma prawidłowo skonstruowany model wynagrodzeń, właściwe procedury i dokumenty, które pozwalają bezpiecznie rozliczyć kierowcę. Im wcześniej przedsiębiorca zweryfikuje te obszary, tym mniejsze ryzyko błędów, sporów z kierowcami i kosztownych korekt.

Wynagrodzenia kierowców po zmianach – jak połączyć zgodność z przepisami i optymalizację kosztów?

Wielu przedsiębiorców obawia się, że wraz z pojawieniem się tachografów i pełnej ewidencji czasu pracy możliwości optymalizacji kosztów wynagrodzeń praktycznie znikną. W praktyce jest jednak dokładnie odwrotnie. Im większe znaczenie będą miały prawidłowe rozliczenia czasu pracy, tym większego znaczenia nabierze odpowiednio skonstruowana polityka wynagrodzeń oraz umiejętne wykorzystanie rozwiązań przewidzianych przez obowiązujące przepisy.

W dalszym ciągu istnieją instrumenty pozwalające ograniczać obciążenia podatkowe związane z zatrudnieniem kierowców. Mowa między innymi o prawidłowym stosowaniu ulg podatkowych związanych z pracą za granicą, tzw. wirtualnych dietach, rozliczaniu kosztów korzystania z infrastruktury sanitarnej czy wprowadzaniu ekwiwalentów związanych z używaniem i konserwacją własnej odzieży roboczej, narzędzi lub środków higieny. Choć poszczególne rozwiązania mogą wydawać się niewielkie, w skali roku oraz całej floty pojazdów przekładają się na bardzo konkretne kwoty pozostające w przedsiębiorstwie.

Kluczowe jest jednak to, że żadne z tych rozwiązań nie powinno być wdrażane schematycznie. To, co sprawdzi się w jednej firmie, nie zawsze będzie korzystne w innej. Charakter wykonywanych przewozów, liczba dni spędzanych za granicą, model pracy kierowców czy wysokość wynagrodzeń wpływają bezpośrednio na opłacalność poszczególnych składników płacowych. Dlatego skuteczna optymalizacja nie polega na szukaniu „gotowych trików”, ale na prawidłowym połączeniu rozliczania czasu pracy, polityki wynagrodzeń oraz przepisów podatkowych.

Właśnie dlatego wdrożenie tachografów warto potraktować nie tylko jako nowy obowiązek, ale również jako dobry moment do przeprowadzenia audytu wynagrodzeń kierowców. W wielu firmach analiza list płac pokazuje bowiem nie tylko potencjalne ryzyka, ale również obszary, w których koszty można ograniczyć w sposób całkowicie zgodny z przepisami.

Bezpłatny webinar: Tachografy w busach a wynagrodzenia kierowców – jak przygotować firmę na zmiany od 1 lipca 2026 r.?

Wdrożenie tachografów w pojazdach do 3,5 tony to znacznie więcej niż nowy obowiązek techniczny. To zmiana, która wpłynie na sposób ewidencjonowania czasu pracy kierowców, naliczania wynagrodzeń, planowania kosztów oraz przygotowania firmy do kontroli.

Podczas webinaru „Kadry i płace po zmianach 2026 – jak rozliczać kierowców busów zgodnie z przepisami?” pokażę, jakie konsekwencje dla przedsiębiorców niesie pełna ewidencja czasu pracy, jakie ryzyka pojawią się po wdrożeniu tachografów oraz jak przygotować politykę wynagrodzeń do nowych realiów.

Porozmawiamy również o praktycznych aspektach rozliczania kierowców, możliwościach legalnej optymalizacji kosztów oraz najczęstszych błędach, które mogą skutkować roszczeniami pracowników lub problemami podczas kontroli.

Jeżeli chcesz sprawdzić, czy Twoja firma jest gotowa na nadchodzące zmiany i dowiedzieć się, jak połączyć zgodność z przepisami z efektywnym zarządzaniem kosztami wynagrodzeń – zapraszam do udziału w webinarze.

‍

‍

‍

Paulina Bis

Wspólnik / Ekspert ds. kadr i płac w transporcie